panellele.gr

Πανελλαδικές 2026Οικονομία (ΑΟΘ)GPT-5.5

GPT-5.5 · Οικονομία (ΑΟΘ)

OpenAI · κυκλοφορία Απρίλιος 2026 · εξέταση 8 Ιουνίου 2026 · 14 υποερωτήματα

19,095,0 / 100

Έχασε μονάδες σε 1 από τα 14 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.

Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.

Υπόμνημα συμβολισμού

Υπόμνημα συμβολισμού

Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.

  • Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML: <br> σημαίνει αλλαγή γραμμής, <u>…</u> υπογράμμιση, <sup>…</sup> εκθέτη, <sub>…</sub> δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης.
  • Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

Θέμα Α

Α1 χαρακτηρισμός πέντε προτάσεων ως Σωστό ή Λάθος 15/15 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.

α. Οι δαπάνες για καύσιμα ανήκουν στο σταθερό κόστος της επιχείρησης. β. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) δεν περιλαμβάνει την αξία της παραγωγής που αφορά στην ιδιοκατανάλωση. γ. Η επιχείρηση δεν προσφέρει για τιμές που είναι μικρότερες από το μέσο μεταβλητό κόστος. δ. Το μέσο σταθερό κόστος παραμένει σταθερό, όταν μεταβάλλεται η παραγωγή. ε. Ο ρυθμός πληθωρισμού το 2024 ήταν 5%, ενώ το 2025 ήταν 3%. Αυτό σημαίνει ότι το 2025 το γενικό επίπεδο τιμών μειώθηκε σε σχέση με το 2024.

Μονάδες 15

Για τις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της κάθε πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Τι απάντησε

α. Λάθος
β. Σωστό
γ. Σωστό
δ. Λάθος
ε. Λάθος

Αιτιολόγηση συνοπτικά:

α. Οι δαπάνες για καύσιμα μεταβάλλονται με το επίπεδο παραγωγής, άρα ανήκουν στο μεταβλητό κόστος.
β. Η παραγωγή για ιδιοκατανάλωση δεν διέρχεται από την αγορά και δεν καταγράφεται στο Α.Ε.Π.
γ. Η επιχείρηση δεν προσφέρει σε τιμές μικρότερες από το μέσο μεταβλητό κόστος, γιατί δεν καλύπτει ούτε το μεταβλητό της κόστος.
δ. Το μέσο σταθερό κόστος μειώνεται όσο αυξάνεται η παραγωγή, αφού το σταθερό κόστος επιμερίζεται σε περισσότερες μονάδες.
ε. Θετικός αλλά μικρότερος ρυθμός πληθωρισμού σημαίνει ότι οι τιμές αυξήθηκαν με μικρότερο ρυθμό, όχι ότι μειώθηκαν.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Χαρακτηρισμός της πρότασης α (δαπάνες για καύσιμα και σταθερό κόστος) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3
  2. Χαρακτηρισμός της πρότασης β (Α.Ε.Π. και αξία ιδιοκατανάλωσης) ως Σωστό ή Λάθος — Σωστό 3/3
  3. Χαρακτηρισμός της πρότασης γ (προσφορά της επιχείρησης κάτω από το μέσο μεταβλητό κόστος) ως Σωστό ή Λάθος — Σωστό 3/3
  4. Χαρακτηρισμός της πρότασης δ (μέσο σταθερό κόστος όταν μεταβάλλεται η παραγωγή) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3
  5. Χαρακτηρισμός της πρότασης ε (πτώση του ρυθμού πληθωρισμού από 5% σε 3% και γενικό επίπεδο τιμών) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Και οι πέντε χαρακτηρισμοί σωστοί. Οι αιτιολογήσεις δεν ζητούνταν· η ανακρίβεια στην αιτιολόγηση του β δεν αφαιρεί μονάδες κατά τη ρουμπρίκα.

Α2 υπολογισμός μέσου μεταβλητού κόστους 75 μονάδων 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α2. Το μεταβλητό κόστος (VC) των 60 μονάδων ενός προϊόντος είναι 120 χρηματικές μονάδες (χ.μ.). Όταν η παραγωγή αυξάνεται κατά 20 μονάδες, το μεταβλητό κόστος (VC) γίνεται 200 χ.μ. · τότε το μέσο μεταβλητό κόστος (AVC) των 75 μονάδων προϊόντος είναι:

α. 4 β. 3,5 γ. 2,4 δ. 2

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Σωστή απάντηση: γ. 2,4

Δίνεται ότι:

Για , χ.μ.

Όταν η παραγωγή αυξάνεται κατά 20 μονάδες, δηλαδή για , το χ.μ.

Η μεταβολή του μεταβλητού κόστους είναι:

και η μεταβολή της παραγωγής:

Άρα το οριακό κόστος στο διάστημα αυτό είναι:

Για παραγωγή μονάδων, δηλαδή μονάδες πάνω από τις :

Άρα:

Επομένως, σωστή απάντηση είναι η γ.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Επιλογή του γράμματος που αντιστοιχεί στο μέσο μεταβλητό κόστος των 75 μονάδων προϊόντος — γ (2,4) 5/5

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Επιλογή γ με πλήρη και ορθή υποστηρικτική διαδικασία (MC=4, VC75=180, AVC=2,4).

Α3 χαρακτηρισμός κρατικού προϋπολογισμού από πίνακα εσόδων-δαπανών 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α3. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα ετήσια δημόσια έσοδα και τις δημόσιες δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού μιας υποθετικής οικονομίας.

Δημόσια Έσοδα και Δημόσιες Δαπάνες Έτος 2025
(σε εκατομμύρια ευρώ)
Φόροι περιουσίας 145
Δημόσιες επενδύσεις 210
Φόροι δαπάνης 215
Φόροι εισοδήματος 500
Μισθοί δημοσίων υπαλλήλων 320
Μεταβιβαστικές πληρωμές 110
Στρατιωτικές δαπάνες 300
Δασμοί εισαγόμενων προϊόντων 90

Ο κρατικός προϋπολογισμός είναι:

α. πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ. β. πλεονασματικός κατά 430 εκατ. ευρώ. γ. πλεονασματικός κατά 190 εκατ. ευρώ. δ. ελλειμματικός κατά 170 εκατ. ευρώ.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Σωστή απάντηση: α. πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ.

Υπολογίζω τα δημόσια έσοδα:

Φόροι περιουσίας:
Φόροι δαπάνης:
Φόροι εισοδήματος:
Δασμοί εισαγόμενων προϊόντων:

Άρα:

Υπολογίζω τις δημόσιες δαπάνες:

Δημόσιες επενδύσεις:
Μισθοί δημοσίων υπαλλήλων:
Μεταβιβαστικές πληρωμές:
Στρατιωτικές δαπάνες:

Άρα:

Επομένως:

Ο κρατικός προϋπολογισμός είναι πλεονασματικός κατά εκατ. ευρώ.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Επιλογή του γράμματος που αντιστοιχεί στον χαρακτηρισμό του κρατικού προϋπολογισμού — α (πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ) 5/5

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σωστός διαχωρισμός εσόδων (950) και δαπανών (940) και επιλογή α.

Θέμα Β

Β1α περιγραφή φάσης ύφεσης και φάσης ανόδου 13/18 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Β1

Β1. α. Από τις φάσεις των οικονομικών κύκλων να περιγράψετε τη φάση της ύφεσης και τη φάση της ανόδου ή άνθησης (μονάδες 18). β. Να σχεδιάσετε το διάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται οι φάσεις ενός οικονομικού κύκλου στη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας (μονάδες 7).

Μονάδες 25

ελλιπής τεκμηρίωση

Τι απάντησε

Η οικονομική δραστηριότητα δεν εξελίσσεται πάντοτε ομαλά. Παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες ονομάζονται οικονομικοί κύκλοι. Οι βασικές φάσεις ενός οικονομικού κύκλου είναι η ύφεση, η άνοδος ή άνθηση, η κρίση και η κάθοδος.

Η φάση της ύφεσης είναι η φάση κατά την οποία η οικονομική δραστηριότητα βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο. Στη φάση αυτή παρατηρείται χαμηλή παραγωγή, χαμηλό εισόδημα και περιορισμένη ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες. Οι επιχειρήσεις δεν έχουν κίνητρο να αυξήσουν την παραγωγή τους, διότι οι πωλήσεις είναι περιορισμένες. Έτσι, περιορίζουν την παραγωγή, μειώνουν τις επενδύσεις και συχνά μειώνουν την απασχόληση.

Στην ύφεση η ανεργία είναι αυξημένη, καθώς οι επιχειρήσεις απασχολούν λιγότερους εργαζομένους. Τα κέρδη των επιχειρήσεων μειώνονται και αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Επίσης, υπάρχει γενική απαισιοδοξία στην οικονομία, τόσο από την πλευρά των επιχειρήσεων όσο και από την πλευρά των καταναλωτών. Η κατανάλωση και οι επενδύσεις βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα.

Αντίθετα, η φάση της ανόδου ή άνθησης είναι η φάση κατά την οποία η οικονομική δραστηριότητα αυξάνεται. Η παραγωγή αυξάνεται, το εισόδημα αυξάνεται και η απασχόληση διευρύνεται. Οι επιχειρήσεις, βλέποντας ότι η ζήτηση για τα προϊόντα τους αυξάνεται, αυξάνουν την παραγωγή τους και πραγματοποιούν νέες επενδύσεις.

Στη φάση της ανόδου μειώνεται η ανεργία, αφού οι επιχειρήσεις προσλαμβάνουν περισσότερους εργαζομένους για να ανταποκριθούν στη μεγαλύτερη ζήτηση. Τα κέρδη των επιχειρήσεων αυξάνονται και επικρατεί κλίμα αισιοδοξίας στην οικονομία. Η κατανάλωση και οι επενδύσεις αυξάνονται.

Όσο η οικονομία πλησιάζει στο ανώτατο σημείο της οικονομικής δραστηριότητας, δηλαδή στην πλήρη απασχόληση των παραγωγικών συντελεστών, η περαιτέρω αύξηση της παραγωγής γίνεται δυσκολότερη. Σε αυτή τη φάση είναι δυνατόν να εμφανιστούν πληθωριστικές πιέσεις, επειδή η ζήτηση αυξάνεται περισσότερο από τη δυνατότητα αύξησης της παραγωγής.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Περιγραφή της ύφεσης ως προς την παραγωγή και την απασχόληση: εκτεταμένη ανεργία, έλλειψη επενδύσεων, ανεπαρκής ζήτηση καταναλωτικών αγαθών, αχρησιμοποίητη ή πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα σε καταναλωτικά και κεφαλαιουχικά αγαθά, παραγωγή και εισόδημα στο χαμηλότερο επίπεδο 5/5
  2. Περιγραφή της ύφεσης ως προς τις τιμές, τα κέρδη και το επιχειρηματικό κλίμα: τιμές που δεν μειώνονται αλλά δεν αυξάνονται ή αυξάνονται ελάχιστα, χαμηλά κέρδη ή ζημιές, δυσμενές κλίμα για επενδύσεις και απαισιοδοξία για το μέλλον, με ένταση των συμπτωμάτων που καθορίζει το βάθος της ύφεσης 2/4
  3. Περιγραφή της ανόδου ή άνθησης ως προς τα βασικά μεγέθη: αύξηση της παραγωγής, του εισοδήματος και της απασχόλησης, με την αύξηση της παραγωγής να είναι εύκολη επειδή υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και υποαπασχολούμενοι παραγωγικοί συντελεστές 2/5
  4. Περιγραφή της ανόδου ως προς τη ζήτηση, τα κέρδη και τις τιμές: αύξηση της συνολικής ζήτησης και της παραγωγής που αυξάνει τα κέρδη και δημιουργεί ευνοϊκό κλίμα για επενδύσεις, με τις τιμές να μην αυξάνονται αρχικά και τις πρώτες αυξήσεις τους να εμφανίζονται καθώς αυξάνεται η απασχόληση των παραγωγικών συντελεστών 4/4

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Απόδοση με δικά του λόγια, γενικά ορθή. Στο 2ο σκέλος λείπει τελείως η συμπεριφορά των τιμών στην ύφεση και η ένταση/βάθος των συμπτωμάτων. Στο 3ο σκέλος δεν αναφέρεται ότι η αύξηση της παραγωγής είναι εύκολη λόγω πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και υποαπασχολούμενων συντελεστών.

Β1β σχεδίαση διαγράμματος φάσεων οικονομικού κύκλου 7/7 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Β1

Β1. α. Από τις φάσεις των οικονομικών κύκλων να περιγράψετε τη φάση της ύφεσης και τη φάση της ανόδου ή άνθησης (μονάδες 18). β. Να σχεδιάσετε το διάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται οι φάσεις ενός οικονομικού κύκλου στη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας (μονάδες 7).

Μονάδες 25

Τι απάντησε

Το διάγραμμα των φάσεων ενός οικονομικού κύκλου στη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας περιγράφεται ως εξής:

Στον οριζόντιο άξονα τοποθετείται ο χρόνος. Στον κατακόρυφο άξονα τοποθετείται το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας, δηλαδή το πραγματικό προϊόν ή το πραγματικό εισόδημα.

Στο διάγραμμα υπάρχει μία ευθεία ή ομαλή καμπύλη με ανοδική κατεύθυνση από αριστερά προς τα δεξιά, η οποία δείχνει τη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας. Πάνω και κάτω από αυτή την ανοδική τάση κινείται μια κυματοειδής καμπύλη, η οποία παριστάνει τις βραχυχρόνιες διακυμάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας.

Στα κατώτερα σημεία της κυματοειδούς καμπύλης σημειώνεται η ύφεση. Από το κατώτερο σημείο αρχίζει η άνοδος ή άνθηση, κατά την οποία η καμπύλη ανεβαίνει. Στο ανώτερο σημείο σημειώνεται η κρίση ή το ανώτατο σημείο του κύκλου. Στη συνέχεια η καμπύλη κατεβαίνει, απεικονίζοντας τη φάση της καθόδου ή ύφεσης, μέχρι να φτάσει ξανά σε κατώτερο σημείο. Έτσι ολοκληρώνεται ένας οικονομικός κύκλος.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Σχεδίαση των αξόνων με σωστή σήμανση: στον κατακόρυφο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας, στον οριζόντιο ο χρόνος 2/2
  2. Απεικόνιση της μακροχρόνιας ανοδικής τάσης της οικονομίας ως ανοδικής ευθείας γραμμής 2/2
  3. Απεικόνιση της κυματοειδούς καμπύλης γύρω από την τάση με σημειωμένες τις διαδοχικές φάσεις ενός πλήρους κύκλου: άνοδος, κρίση, κάθοδος, ύφεση 3/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σαφής λεκτική περιγραφή με σωστούς άξονες, ανοδική τάση και τη σειρά των τεσσάρων φάσεων γύρω από αυτήν, όπως επιτρέπει η ρουμπρίκα.

Θέμα Γ

Έστω μια υποθετική οικονομία Ω, στην οποία παράγονται μόνο δύο αγαθά, το Χ και το Ψ, με δεδομένη τεχνολογία. Η οικονομία χρησιμοποιεί μόνο τον συντελεστή παραγωγής «εργασία» και οι εργαζόμενοι απασχολούνται πλήρως και αποδοτικά. Το εργατικό δυναμικό της οικονομίας ανέρχεται σε 10.000 άτομα. Κάθε άτομο του εργατικού δυναμικού, όταν απασχολείται στην παραγωγή του αγαθού Χ, παράγει σταθερά 40 μονάδες και, όταν απασχολείται στην παραγωγή του αγαθού Ψ, παράγει σταθερά 20 μονάδες.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τρεις συνδυασμοί της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων (Κ.Π.Δ.) της οικονομίας.

Συνδυασμοί ποσοτήτων Αγαθό Χ Αγαθό Ψ Κόστος Ευκαιρίας αγαθού Ψ (ΚΕψ)
Α 0 ;
;
Β ; ;
;
Γ ; 0
Γ1 συμπλήρωση πίνακα ΚΠΔ και κόστους ευκαιρίας 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ1. Να μεταφέρετε τον πίνακα στο τετράδιό σας και να συμπληρώσετε τα κενά όπου υπάρχει ερωτηματικό, παρουσιάζοντας αναλυτικά τους υπολογισμούς και λαμβάνοντας υπόψη ότι στον συνδυασμό Β οι εργαζόμενοι κατανέμονται εξίσου (ίδιος αριθμός εργαζομένων) στην παραγωγή των δύο αγαθών.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Η οικονομία έχει εργατικό δυναμικό άτομα.

Κάθε εργαζόμενος παράγει:

μονάδες του αγαθού ή
μονάδες του αγαθού .

Συνδυασμός Α:

Στον συνδυασμό Α παράγεται , άρα όλοι οι εργαζόμενοι απασχολούνται στην παραγωγή του αγαθού .

Άρα ο συνδυασμός Α είναι:

Συνδυασμός Β:

Δίνεται ότι οι εργαζόμενοι κατανέμονται εξίσου στα δύο αγαθά.

Άρα:

εργαζόμενοι στο αγαθό και εργαζόμενοι στο αγαθό .

Για το αγαθό :

Για το αγαθό :

Άρα ο συνδυασμός Β είναι:

Συνδυασμός Γ:

Στον συνδυασμό Γ παράγεται , άρα όλοι οι εργαζόμενοι απασχολούνται στην παραγωγή του αγαθού .

Άρα ο συνδυασμός Γ είναι:

Υπολογισμός κόστους ευκαιρίας του αγαθού :

Από τον συνδυασμό Γ προς τον Β, η παραγωγή του αυξάνεται από σε , ενώ η παραγωγή του μειώνεται από σε .

Από τον συνδυασμό Β προς τον Α, η παραγωγή του αυξάνεται από σε , ενώ η παραγωγή του μειώνεται από σε .

Άρα το κόστος ευκαιρίας του αγαθού είναι σταθερό και ίσο με μονάδες του αγαθού .

Συμπληρωμένος πίνακας:

Συνδυασμός Α: ,
Μεταξύ Α και Β:
Συνδυασμός Β: ,
Μεταξύ Β και Γ:
Συνδυασμός Γ: ,

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των ακραίων συνδυασμών Α και Γ από το εργατικό δυναμικό και τη σταθερή παραγωγικότητα: Ψ = 10.000 · 20 = 200.000 μονάδες όταν Χ = 0, και Χ = 10.000 · 40 = 400.000 μονάδες όταν Ψ = 0 2/2
  2. Υπολογισμός του συνδυασμού Β με ίσο αριθμό εργαζομένων (5.000 σε κάθε αγαθό): Χ = 200.000 και Ψ = 100.000 μονάδες 1/1
  3. Υπολογισμός του κόστους ευκαιρίας του Ψ και στα δύο διαστήματα ως ΚΕψ = ΔΧ/ΔΨ = 200.000/100.000 = 2, με δήλωση της μονάδας μέτρησης (μονάδες του αγαθού Χ ανά μονάδα του Ψ) 2/2
  4. Μεταφορά του πίνακα και συμπλήρωση όλων των κενών με τις τιμές που υπολογίστηκαν 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρεις υπολογισμοί, ΚΕψ=2 μονάδες του Χ σε αμφότερα τα διαστήματα και παράθεση όλων των τιμών του πίνακα.

Γ2 αλγεβρικός τύπος και σχεδίαση της ΚΠΔ 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ2. Να προσδιορίσετε τον αλγεβρικό τύπο της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων (Κ.Π.Δ.) της οικονομίας (μονάδες 4) και να τη σχεδιάσετε (μονάδα 1).

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Η οικονομία χρησιμοποιεί μόνο εργασία. Αν είναι οι εργαζόμενοι στο αγαθό και οι εργαζόμενοι στο αγαθό , τότε:

Επειδή κάθε εργαζόμενος στο παράγει μονάδες:

Επειδή κάθε εργαζόμενος στο παράγει μονάδες:

Άρα:

Πολλαπλασιάζω με :

Επομένως ο αλγεβρικός τύπος της Κ.Π.Δ. είναι:

ή ισοδύναμα:

με:

και:

Σχεδιάγραμμα με λόγια:

Στον οριζόντιο άξονα τοποθετείται το αγαθό και στον κατακόρυφο άξονα το αγαθό . Η Κ.Π.Δ. είναι ευθεία γραμμή με αρνητική κλίση, επειδή το κόστος ευκαιρίας είναι σταθερό. Ξεκινά από το σημείο στον κατακόρυφο άξονα και καταλήγει στο σημείο στον οριζόντιο άξονα. Πάνω στην ευθεία βρίσκεται και το σημείο .

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Αιτιολόγηση ότι η Κ.Π.Δ. είναι ευθεία γραμμή, επειδή το κόστος ευκαιρίας παραμένει σταθερό (οι εργαζόμενοι είναι εξίσου κατάλληλοι για την παραγωγή και των δύο αγαθών) 1/1
  2. Προσδιορισμός των συντελεστών της ευθείας από τους ακραίους συνδυασμούς της Κ.Π.Δ.: σταθερός όρος 200.000 και κλίση −1/2 2/2
  3. Διατύπωση του τελικού αλγεβρικού τύπου: Ψ = 200.000 − 0,5Χ 1/1
  4. Σχεδίαση της Κ.Π.Δ. με σωστές τις τομές με τους άξονες (Ψ = 200.000 για Χ = 0 και Χ = 400.000 για Ψ = 0) 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Κομψή παραγωγή του τύπου από τον περιορισμό εργασίας (Χ/40+Ψ/20=10.000), με αιτιολόγηση γραμμικότητας και σωστές τομές στην περιγραφή του σχήματος.

Γ3 υπολογισμός ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ3. Εάν η τιμή του αγαθού Χ είναι 3 χ.μ. και του αγαθού Ψ είναι 5 χ.μ., να υπολογίσετε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε τρέχουσες τιμές, όταν παράγεται ο μέγιστος συνδυασμός, με ποσότητα παραγωγής του αγαθού Χ ίση με 60.000 μονάδες.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Δίνεται ότι η τιμή του αγαθού είναι:

και η τιμή του αγαθού είναι:

Παράγεται μέγιστος συνδυασμός με:

Επειδή ο συνδυασμός είναι μέγιστος, βρίσκεται πάνω στην Κ.Π.Δ.:

Άρα:

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε τρέχουσες τιμές είναι:

Άρα:

Επομένως, το Α.Ε.Π. σε τρέχουσες τιμές είναι:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός της μέγιστης ποσότητας του αγαθού Ψ που αντιστοιχεί σε Χ = 60.000 μονάδες, με βάση την Κ.Π.Δ.: Ψ = 170.000 μονάδες 3/3
  2. Εφαρμογή του τύπου του Α.Ε.Π. σε τρέχουσες τιμές ως αθροίσματος των αξιών της παραγωγής (Px · Qx + Pψ · Qψ) με αντικατάσταση των τιμών 3 και 5 χ.μ. 2/2
  3. Παρουσίαση του τελικού αποτελέσματος με τη μονάδα μέτρησης: Α.Ε.Π. = 1.030.000 χρηματικές μονάδες 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Ρητή επίκληση ότι ο συνδυασμός είναι μέγιστος και βρίσκεται στην Κ.Π.Δ.· αποτέλεσμα με μονάδα μέτρησης.

Γ4 υπολογισμός ποσοστού ανεργίας από εφικτό συνδυασμό 8/8 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ4. Εάν η υποθετική οικονομία Ω παύει να λειτουργεί σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης και τώρα παράγεται ο εφικτός συνδυασμός και , να υπολογίσετε το ποσοστό της ανεργίας.

Μονάδες 8

Τι απάντησε

Ο νέος εφικτός συνδυασμός είναι:

Η οικονομία δεν λειτουργεί σε πλήρη απασχόληση. Για να υπολογίσω την ανεργία, βρίσκω πόσοι εργαζόμενοι απαιτούνται για την παραγωγή αυτού του συνδυασμού.

Για το αγαθό , κάθε εργαζόμενος παράγει μονάδες. Άρα:

Για το αγαθό , κάθε εργαζόμενος παράγει μονάδες. Άρα:

Συνολική απασχόληση:

Το εργατικό δυναμικό είναι άτομα. Άρα οι άνεργοι είναι:

Το ποσοστό ανεργίας είναι:

Άρα το ποσοστό ανεργίας είναι:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των εργαζομένων που απαιτούνται για την παραγωγή Χ = 40.000 μονάδων: Lx = 40.000/40 = 1.000 άτομα 2/2
  2. Υπολογισμός των εργαζομένων που απαιτούνται για την παραγωγή Ψ = 140.000 μονάδων: Lψ = 140.000/20 = 7.000 άτομα 2/2
  3. Υπολογισμός των συνολικά απασχολουμένων (8.000 άτομα) και των ανέργων ως διαφοράς από το εργατικό δυναμικό: 10.000 − 8.000 = 2.000 άτομα 2/2
  4. Εφαρμογή του τύπου του ποσοστού ανεργίας ως λόγου των ανέργων προς το εργατικό δυναμικό και υπολογισμός του αποτελέσματος: (2.000/10.000) · 100 = 20% 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης και σωστή διαδικασία με ορθό παρονομαστή (εργατικό δυναμικό) και αποτέλεσμα ως ποσοστό.

Θέμα Δ

Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς στην αγορά ενός αγαθού Χ είναι γραμμικές. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ζήτησης τέμνει τον κατακόρυφο άξονα των τιμών (P) στο 40 και τον οριζόντιο άξονα των ποσοτήτων (Q) στο 80. Στο σημείο ισορροπίας Ε, η τιμή είναι χ.μ. και η ελαστικότητα προσφοράς .

Δ1 προσδιορισμός τύπων ζήτησης και προσφοράς 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ1. Να προσδιορίσετε τους τύπους των συναρτήσεων ζήτησης και προσφοράς.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Η συνάρτηση ζήτησης είναι γραμμική και τέμνει τον κατακόρυφο άξονα των τιμών στο και τον οριζόντιο άξονα των ποσοτήτων στο .

Άρα έχει μορφή:

Όταν , τότε , άρα:

Όταν , τότε :

Άρα η συνάρτηση ζήτησης είναι:

Στο σημείο ισορροπίας δίνεται:

Άρα:

Η προσφορά είναι γραμμική:

Στο σημείο ισορροπίας:

Δίνεται η ελαστικότητα προσφοράς:

Για γραμμική συνάρτηση προσφοράς:

Επειδή η κλίση της προσφοράς είναι :

Άρα:

Επομένως:

Άρα η συνάρτηση προσφοράς είναι:

Τελικές συναρτήσεις:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Προσδιορισμός της γραμμικής συνάρτησης ζήτησης από τις δύο τομές με τους άξονες (P = 40 για Q = 0 και Q = 80 για P = 0): QD = 80 − 2P 2/2
  2. Υπολογισμός της ποσότητας ισορροπίας για PE = 10: QE = 60 μονάδες 1/1
  3. Υπολογισμός της κλίσης της συνάρτησης προσφοράς από τον τύπο της ελαστικότητας προσφοράς Es = (ΔQs/ΔP) · (P/Q) με Es = 2/3: κλίση = 4 2/2
  4. Διατύπωση της συνάρτησης προσφοράς μετά τον υπολογισμό του σταθερού όρου: Qs = 20 + 4P 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Όλα τα βήματα τεκμηριωμένα, με τον τύπο της ελαστικότητας προσφοράς στο σημείο ισορροπίας.

Δ2 υπολογισμός επιβληθείσας ανώτατης τιμής 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ2. Το κράτος προκειμένου να προστατεύσει τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες επιβάλλει ανώτατη τιμή στο αγαθό Χ. Η πολιτική αυτή όμως έχει ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές τώρα να αγοράζουν το αγαθό στην παράνομη αγορά και συγκεκριμένα με μέγιστο «καπέλο» ύψους 15 χ.μ. Δεδομένου ότι η συνάρτηση ζήτησης είναι και η συνάρτηση προσφοράς είναι , να υπολογίσετε την ανώτατη τιμή που επιβλήθηκε από το κράτος.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Δίνονται:

Το κράτος επιβάλλει ανώτατη τιμή , μικρότερη από την τιμή ισορροπίας. Στην ανώτατη τιμή η προσφερόμενη ποσότητα είναι:

Στην παράνομη αγορά οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν τιμή που προκύπτει από τη συνάρτηση ζήτησης για την ποσότητα που προσφέρεται.

Από τη ζήτηση:

Λύνω ως προς :

Η ποσότητα που διατίθεται είναι:

Άρα η μέγιστη τιμή που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι καταναλωτές είναι:

Το μέγιστο «καπέλο» είναι:

Άρα:

Επομένως, η ανώτατη τιμή που επιβλήθηκε από το κράτος είναι:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Αναγνώριση ότι στην παράνομη αγορά διατίθεται η ποσότητα που προσφέρεται στην ανώτατη τιμή: Qs = 20 + 4PA 2/2
  2. Διατύπωση της τιμής της παράνομης αγοράς μέσω του «καπέλου» των 15 χ.μ. (P2 = PA + 15) και της αντίστοιχης ζητούμενης ποσότητας QD = 80 − 2P2 1/1
  3. Επίλυση της εξίσωσης QD(P2) = Qs(PA) και υπολογισμός της ανώτατης τιμής: PA = 5 χ.μ. 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Ισοδύναμη μέθοδος με αντίστροφη συνάρτηση ζήτησης (Pmax=30−2PA) και συνθήκη καπέλου· σωστό PA=5 χ.μ.

Δ3 προσδιορισμός νέας συνάρτησης ζήτησης από ελαστικότητα τόξου 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ3. Η καμπύλη ζήτησης του αγαθού μετατοπίζεται και το νέο σημείο ισορροπίας που προκύπτει είναι το . Έστω το σημείο της νέας γραμμικής συνάρτησης ζήτησης. Εάν η ελαστικότητα ζήτησης του τόξου είναι , να προσδιοριστεί ο τύπος της νέας συνάρτησης ζήτησης .

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Το νέο σημείο ισορροπίας είναι:

Το σημείο της νέας ζήτησης είναι:

Έστω:

Δίνεται η ελαστικότητα ζήτησης τόξου:

Ο τύπος της ελαστικότητας τόξου είναι:

Για τα σημεία και :

Άρα:

Διαιρώ με :

Άρα το σημείο είναι:

Η νέα συνάρτηση ζήτησης είναι γραμμική και περνά από τα σημεία:

και

Η κλίση είναι:

Άρα:

Χρησιμοποιώ το σημείο :

Επομένως, η νέα συνάρτηση ζήτησης είναι:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Εφαρμογή του τύπου της ελαστικότητας ζήτησης τόξου για τα σημεία Ε΄(15, 80) και Γ(10, QΓ) με ED = −5/17 2/2
  2. Επίλυση ως προς τη ζητούμενη ποσότητα στο σημείο Γ: QΓ = 90 μονάδες 1/1
  3. Προσδιορισμός της κλίσης της νέας γραμμικής συνάρτησης ζήτησης από τα δύο σημεία: −2 1/1
  4. Διατύπωση του τελικού τύπου της νέας συνάρτησης ζήτησης: Q΄D = 110 − 2P 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Ορθή αντικατάσταση με τήρηση του αρνητικού πρόσημου και πλήρης αλγεβρική επίλυση.

Δ4 υπολογισμός ποσοστιαίας μεταβολής εισοδήματος 4/4 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ4. Η καμπύλη ζήτησης (του ερωτήματος Δ3) μετατοπίστηκε λόγω μεταβολής του εισοδήματος των καταναλωτών. Να υπολογίσετε την ποσοστιαία μεταβολή του εισοδήματος, εάν είναι γνωστό ότι η εισοδηματική ελαστικότητα στην αρχική τιμή ισορροπίας είναι .

Μονάδες 4

Τι απάντησε

Η μετατόπιση της ζήτησης οφείλεται σε μεταβολή του εισοδήματος.

Στην αρχική τιμή ισορροπίας:

Η αρχική ζητούμενη ποσότητα είναι:

Η νέα ζητούμενη ποσότητα στην ίδια τιμή είναι:

Άρα:

Η ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας είναι:

Δίνεται εισοδηματική ελαστικότητα:

Ο τύπος είναι:

Άρα:

Επειδή η ζήτηση αυξήθηκε και η εισοδηματική ελαστικότητα είναι θετική, το εισόδημα αυξήθηκε.

Άρα η ποσοστιαία μεταβολή του εισοδήματος είναι:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των δύο ζητούμενων ποσοτήτων στην τιμή PE = 10, από την αρχική και από τη νέα συνάρτηση ζήτησης: 60 και 90 μονάδες 1/1
  2. Υπολογισμός της ποσοστιαίας μεταβολής της ζητούμενης ποσότητας: ΔQ% = +50% 1/1
  3. Εφαρμογή του τύπου της εισοδηματικής ελαστικότητας EY = ΔQ%/ΔY% με EY = 2,5 και υπολογισμός της ποσοστιαίας μεταβολής του εισοδήματος: ΔY% = +20% 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σωστό +20% με ρητή δήλωση της φοράς (αύξηση εισοδήματος, κανονικό αγαθό).

Δ5 απεικόνιση συναρτήσεων και σημείων ισορροπίας σε διάγραμμα 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ5. Να απεικονίσετε σε ένα κοινό διάγραμμα τις συναρτήσεις ζήτησης και τη συνάρτηση προσφοράς του αγαθού Χ, δείχνοντας τα σημεία ισορροπίας και το σημείο Γ.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Το κοινό διάγραμμα περιγράφεται ως εξής:

Στον οριζόντιο άξονα τοποθετείται η ποσότητα του αγαθού . Στον κατακόρυφο άξονα τοποθετείται η τιμή .

Η αρχική καμπύλη ζήτησης είναι ευθεία με αρνητική κλίση. Τέμνει τον άξονα των τιμών στο σημείο όπου και , και τον άξονα των ποσοτήτων στο σημείο όπου και .

Η καμπύλη προσφοράς είναι ευθεία με θετική κλίση. Όταν , τέμνει τον άξονα των ποσοτήτων στο . Η ευθεία προσφοράς ανεβαίνει προς τα δεξιά.

Η αρχική ισορροπία βρίσκεται στο σημείο τομής της αρχικής ζήτησης και της προσφοράς, με:

Άρα στο διάγραμμα σημειώνεται το σημείο:

Η νέα καμπύλη ζήτησης είναι:

Είναι επίσης ευθεία με αρνητική κλίση και είναι παράλληλη προς την αρχική ζήτηση, επειδή έχει τον ίδιο συντελεστή κλίσης . Βρίσκεται δεξιότερα από την αρχική καμπύλη ζήτησης, επειδή για κάθε τιμή η ζητούμενη ποσότητα είναι μεγαλύτερη. Τέμνει τον άξονα των ποσοτήτων στο , όταν , και τον άξονα των τιμών στο , όταν .

Το νέο σημείο ισορροπίας είναι το σημείο τομής της νέας ζήτησης με την προσφορά:

Το σημείο βρίσκεται πάνω στη νέα καμπύλη ζήτησης στην τιμή και ποσότητα :

Στο διάγραμμα, λοιπόν, φαίνονται η αρχική ζήτηση , η νέα ζήτηση , η προσφορά , το αρχικό σημείο ισορροπίας , το νέο σημείο ισορροπίας και το σημείο .

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Απεικόνιση της αρχικής καμπύλης ζήτησης με σωστές τις τομές της με τους άξονες (P = 40 και Q = 80) 1/1
  2. Απεικόνιση της καμπύλης προσφοράς με σωστή την τομή της στον άξονα των ποσοτήτων (Q = 20 για P = 0) 1/1
  3. Απεικόνιση της νέας καμπύλης ζήτησης δεξιότερα της αρχικής, με σωστές τις τομές της (P = 55 και Q = 110) 1/1
  4. Σήμανση των δύο σημείων ισορροπίας Ε(60, 10) και Ε΄(80, 15) πάνω στην καμπύλη προσφοράς 1/1
  5. Σήμανση του σημείου Γ(90, 10) πάνω στη νέα καμπύλη ζήτησης 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης λεκτική περιγραφή κοινού διαγράμματος με όλες τις τομές και τις συντεταγμένες των τριών σημείων, όπως επιτρέπει η ρουμπρίκα.