panellele.gr

Πανελλαδικές 2026Οικονομία (ΑΟΘ)Claude Opus 4.8

Claude Opus 4.8 · Οικονομία (ΑΟΘ)

Anthropic · κυκλοφορία Μάιος 2026 · εξέταση 8 Ιουνίου 2026 · 14 υποερωτήματα

16,482,0 / 100

Έχασε μονάδες σε 4 από τα 14 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.

Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.

Υπόμνημα συμβολισμού

Υπόμνημα συμβολισμού

Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.

  • Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML: <br> σημαίνει αλλαγή γραμμής, <u>…</u> υπογράμμιση, <sup>…</sup> εκθέτη, <sub>…</sub> δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης.
  • Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

Θέμα Α

Α1 χαρακτηρισμός πέντε προτάσεων ως Σωστό ή Λάθος 12/15 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.

α. Οι δαπάνες για καύσιμα ανήκουν στο σταθερό κόστος της επιχείρησης. β. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) δεν περιλαμβάνει την αξία της παραγωγής που αφορά στην ιδιοκατανάλωση. γ. Η επιχείρηση δεν προσφέρει για τιμές που είναι μικρότερες από το μέσο μεταβλητό κόστος. δ. Το μέσο σταθερό κόστος παραμένει σταθερό, όταν μεταβάλλεται η παραγωγή. ε. Ο ρυθμός πληθωρισμού το 2024 ήταν 5%, ενώ το 2025 ήταν 3%. Αυτό σημαίνει ότι το 2025 το γενικό επίπεδο τιμών μειώθηκε σε σχέση με το 2024.

Μονάδες 15

Για τις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της κάθε πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

εννοιολογικό

Τι απάντησε

α. Λάθος — Οι δαπάνες για καύσιμα μεταβάλλονται με την παραγωγή, άρα ανήκουν στο μεταβλητό κόστος. β. Λάθος — Το Α.Ε.Π. περιλαμβάνει και την αξία της παραγωγής που αφορά στην ιδιοκατανάλωση. γ. Σωστό — Η επιχείρηση δεν προσφέρει σε τιμές μικρότερες από το ελάχιστο μέσο μεταβλητό κόστος (σημείο παύσης λειτουργίας). δ. Λάθος — Το μέσο σταθερό κόστος (AFC = FC/Q) μειώνεται συνεχώς όσο αυξάνεται η παραγωγή. ε. Λάθος — Θετικός ρυθμός πληθωρισμού (3%) σημαίνει ότι το γενικό επίπεδο τιμών το 2025 αυξήθηκε σε σχέση με το 2024, απλώς με μικρότερο ρυθμό (αποπληθωρισμός τιμών δεν συνέβη).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Χαρακτηρισμός της πρότασης α (δαπάνες για καύσιμα και σταθερό κόστος) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3
  2. Χαρακτηρισμός της πρότασης β (Α.Ε.Π. και αξία ιδιοκατανάλωσης) ως Σωστό ή Λάθος — Σωστό 0/3
  3. Χαρακτηρισμός της πρότασης γ (προσφορά της επιχείρησης κάτω από το μέσο μεταβλητό κόστος) ως Σωστό ή Λάθος — Σωστό 3/3
  4. Χαρακτηρισμός της πρότασης δ (μέσο σταθερό κόστος όταν μεταβάλλεται η παραγωγή) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3
  5. Χαρακτηρισμός της πρότασης ε (πτώση του ρυθμού πληθωρισμού από 5% σε 3% και γενικό επίπεδο τιμών) ως Σωστό ή Λάθος — Λάθος 3/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Τέσσερις σωστοί χαρακτηρισμοί. Στην πρόταση β απάντησε Λάθος, θεωρώντας εσφαλμένα ότι το Α.Ε.Π. περιλαμβάνει την ιδιοκατανάλωση.

Α2 υπολογισμός μέσου μεταβλητού κόστους 75 μονάδων 2/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α2. Το μεταβλητό κόστος (VC) των 60 μονάδων ενός προϊόντος είναι 120 χρηματικές μονάδες (χ.μ.). Όταν η παραγωγή αυξάνεται κατά 20 μονάδες, το μεταβλητό κόστος (VC) γίνεται 200 χ.μ. · τότε το μέσο μεταβλητό κόστος (AVC) των 75 μονάδων προϊόντος είναι:

α. 4 β. 3,5 γ. 2,4 δ. 2

Μονάδες 5

αντίφαση

Τι απάντησε

Σωστή απάντηση: α. 4

Υπολογισμός: Στις 80 μονάδες (60+20), χ.μ. Το AVC στις 80 μονάδες: .

Για τις 75 μονάδες: Το μεταβλητό κόστος μεταβλήθηκε από 120 (στις 60) σε 200 (στις 80), δηλαδή αύξηση 80 χ.μ. σε 20 μονάδες. Το οριακό κόστος είναι χ.μ./μονάδα (σταθερό στο διάστημα).

χ.μ.

.

Σωστή απάντηση: γ. 2,4

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Επιλογή του γράμματος που αντιστοιχεί στο μέσο μεταβλητό κόστος των 75 μονάδων προϊόντος — γ (2,4) 2/5

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Δίνει δύο αντικρουόμενες απαντήσεις: αρχικά «α. 4» και στο τέλος «γ. 2,4», χωρίς να διαγράψει την πρώτη. Πιστώνεται το ήμισυ.

Α3 χαρακτηρισμός κρατικού προϋπολογισμού από πίνακα εσόδων-δαπανών 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α3. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα ετήσια δημόσια έσοδα και τις δημόσιες δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού μιας υποθετικής οικονομίας.

Δημόσια Έσοδα και Δημόσιες Δαπάνες Έτος 2025
(σε εκατομμύρια ευρώ)
Φόροι περιουσίας 145
Δημόσιες επενδύσεις 210
Φόροι δαπάνης 215
Φόροι εισοδήματος 500
Μισθοί δημοσίων υπαλλήλων 320
Μεταβιβαστικές πληρωμές 110
Στρατιωτικές δαπάνες 300
Δασμοί εισαγόμενων προϊόντων 90

Ο κρατικός προϋπολογισμός είναι:

α. πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ. β. πλεονασματικός κατά 430 εκατ. ευρώ. γ. πλεονασματικός κατά 190 εκατ. ευρώ. δ. ελλειμματικός κατά 170 εκατ. ευρώ.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Δημόσια Έσοδα = Φόροι περιουσίας + Φόροι δαπάνης + Φόροι εισοδήματος + Δασμοί εκατ. ευρώ.

Δημόσιες Δαπάνες = Δημόσιες επενδύσεις + Μισθοί + Μεταβιβαστικές πληρωμές + Στρατιωτικές δαπάνες εκατ. ευρώ.

Ισοζύγιο εκατ. ευρώ (πλεόνασμα).

Σωστή απάντηση: α. πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Επιλογή του γράμματος που αντιστοιχεί στον χαρακτηρισμό του κρατικού προϋπολογισμού — α (πλεονασματικός κατά 10 εκατ. ευρώ) 5/5

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σωστή επιλογή με ορθό άθροισμα εσόδων και δαπανών.

Θέμα Β

Β1α περιγραφή φάσης ύφεσης και φάσης ανόδου 8/18 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Β1

Β1. α. Από τις φάσεις των οικονομικών κύκλων να περιγράψετε τη φάση της ύφεσης και τη φάση της ανόδου ή άνθησης (μονάδες 18). β. Να σχεδιάσετε το διάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται οι φάσεις ενός οικονομικού κύκλου στη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας (μονάδες 7).

Μονάδες 25

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Φάση της ύφεσης (κάμψης): Μετά την κορυφή (καμπή) του κύκλου, η οικονομική δραστηριότητα αρχίζει να επιβραδύνεται και το προϊόν να μειώνεται. Στη φάση αυτή περιορίζεται η συνολική ζήτηση, μειώνονται οι πωλήσεις και οι επιχειρήσεις περιορίζουν την παραγωγή τους. Ως αποτέλεσμα μειώνονται οι επενδύσεις και αυξάνεται η ανεργία, ενώ πολλές παραγωγικές μονάδες υπολειτουργούν ή κλείνουν. Τα εισοδήματα μειώνονται, μειώνεται η κατανάλωση και επικρατεί κλίμα απαισιοδοξίας. Οι τιμές τείνουν να σταθεροποιούνται ή να μειώνονται. Όταν η ύφεση είναι βαθιά και παρατεταμένη, χαρακτηρίζεται ως κρίση, ενώ το κατώτατο σημείο του κύκλου ονομάζεται ύφεση/βυθός (κατώτατο σημείο).

Φάση της ανόδου ή άνθησης (ανάκαμψης): Μετά το κατώτατο σημείο, η οικονομική δραστηριότητα αρχίζει και πάλι να ανακάμπτει. Αυξάνεται σταδιακά η συνολική ζήτηση, ανακάμπτουν οι πωλήσεις και οι επιχειρήσεις αυξάνουν την παραγωγή τους. Ως αποτέλεσμα αυξάνονται οι επενδύσεις, δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας και μειώνεται η ανεργία. Τα εισοδήματα και η κατανάλωση αυξάνονται και επικρατεί κλίμα αισιοδοξίας. Οι τιμές τείνουν να αυξάνονται. Η φάση αυτή συνεχίζεται μέχρι η οικονομία να φτάσει στην κορυφή (καμπή), δηλαδή στο ανώτατο σημείο του κύκλου.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Περιγραφή της ύφεσης ως προς την παραγωγή και την απασχόληση: εκτεταμένη ανεργία, έλλειψη επενδύσεων, ανεπαρκής ζήτηση καταναλωτικών αγαθών, αχρησιμοποίητη ή πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα σε καταναλωτικά και κεφαλαιουχικά αγαθά, παραγωγή και εισόδημα στο χαμηλότερο επίπεδο 2/5
  2. Περιγραφή της ύφεσης ως προς τις τιμές, τα κέρδη και το επιχειρηματικό κλίμα: τιμές που δεν μειώνονται αλλά δεν αυξάνονται ή αυξάνονται ελάχιστα, χαμηλά κέρδη ή ζημιές, δυσμενές κλίμα για επενδύσεις και απαισιοδοξία για το μέλλον, με ένταση των συμπτωμάτων που καθορίζει το βάθος της ύφεσης 2/4
  3. Περιγραφή της ανόδου ή άνθησης ως προς τα βασικά μεγέθη: αύξηση της παραγωγής, του εισοδήματος και της απασχόλησης, με την αύξηση της παραγωγής να είναι εύκολη επειδή υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και υποαπασχολούμενοι παραγωγικοί συντελεστές 2/5
  4. Περιγραφή της ανόδου ως προς τη ζήτηση, τα κέρδη και τις τιμές: αύξηση της συνολικής ζήτησης και της παραγωγής που αυξάνει τα κέρδη και δημιουργεί ευνοϊκό κλίμα για επενδύσεις, με τις τιμές να μην αυξάνονται αρχικά και τις πρώτες αυξήσεις τους να εμφανίζονται καθώς αυξάνεται η απασχόληση των παραγωγικών συντελεστών 2/4

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Περιγράφει την ύφεση ως φάση καθόδου («μετά την κορυφή... η δραστηριότητα επιβραδύνεται») και ταυτίζει την κρίση με βαθιά ύφεση, αντίθετα με τη σχολική ορολογία. Απουσιάζουν βασικά στοιχεία: παραγωγή/εισόδημα στο χαμηλότερο επίπεδο, χαμηλά κέρδη ή ζημιές, εύκολη αύξηση παραγωγής λόγω αργούντων συντελεστών, αρχική μη αύξηση των τιμών στην άνοδο. Πιστώνεται το ήμισυ σε κάθε σκέλος για τα στοιχεία που καλύπτονται.

Β1β σχεδίαση διαγράμματος φάσεων οικονομικού κύκλου 5/7 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Β1

Β1. α. Από τις φάσεις των οικονομικών κύκλων να περιγράψετε τη φάση της ύφεσης και τη φάση της ανόδου ή άνθησης (μονάδες 18). β. Να σχεδιάσετε το διάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται οι φάσεις ενός οικονομικού κύκλου στη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας (μονάδες 7).

Μονάδες 25

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Το διάγραμμα του οικονομικού κύκλου:

  • Οριζόντιος άξονας: ο χρόνος (t).
  • Κατακόρυφος άξονας: το προϊόν / εθνικό εισόδημα (ή επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας).
  • Σχεδιάζεται μια ευθεία γραμμή με ανοδική κλίση, η οποία αναπαριστά τη μακροχρόνια ανοδική τάση της οικονομίας.
  • Γύρω από αυτή την ευθεία σχεδιάζεται μια κυματοειδής (κυματομορφή) καμπύλη, η οποία διαδοχικά ανεβαίνει πάνω από την ευθεία τάσης και κατεβαίνει κάτω από αυτήν, δείχνοντας τις διακυμάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας.
  • Πάνω στην κυματοειδή καμπύλη σημειώνονται με τη σειρά οι τέσσερις φάσεις:
    1. Άνοδος/άνθηση (ανάκαμψη): το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης.
    2. Κορυφή (καμπή): το ανώτατο σημείο κάθε κύματος.
    3. Ύφεση/κάμψη: το κατερχόμενο τμήμα της καμπύλης.
    4. Κατώτατο σημείο (βυθός): το χαμηλότερο σημείο του κύματος, από όπου ξεκινά νέα άνοδος.

Έτσι, κάθε πλήρης κύκλος περιλαμβάνει τη διαδοχή: κατώτατο σημείο → άνοδος → κορυφή → ύφεση → επόμενο κατώτατο σημείο, ενώ συνολικά η κυματομορφή κινείται προς τα πάνω ακολουθώντας τη μακροχρόνια ανοδική τάση.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Σχεδίαση των αξόνων με σωστή σήμανση: στον κατακόρυφο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας, στον οριζόντιο ο χρόνος 2/2
  2. Απεικόνιση της μακροχρόνιας ανοδικής τάσης της οικονομίας ως ανοδικής ευθείας γραμμής 2/2
  3. Απεικόνιση της κυματοειδούς καμπύλης γύρω από την τάση με σημειωμένες τις διαδοχικές φάσεις ενός πλήρους κύκλου: άνοδος, κρίση, κάθοδος, ύφεση 1/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σαφής λεκτική περιγραφή αξόνων και ανοδικής τάσης με κυματοειδή καμπύλη. Οι τέσσερις φάσεις όμως ονομάζονται λανθασμένα (κορυφή/καμπή αντί κρίση, ύφεση/κάμψη αντί κάθοδος, βυθός αντί ύφεση).

Θέμα Γ

Έστω μια υποθετική οικονομία Ω, στην οποία παράγονται μόνο δύο αγαθά, το Χ και το Ψ, με δεδομένη τεχνολογία. Η οικονομία χρησιμοποιεί μόνο τον συντελεστή παραγωγής «εργασία» και οι εργαζόμενοι απασχολούνται πλήρως και αποδοτικά. Το εργατικό δυναμικό της οικονομίας ανέρχεται σε 10.000 άτομα. Κάθε άτομο του εργατικού δυναμικού, όταν απασχολείται στην παραγωγή του αγαθού Χ, παράγει σταθερά 40 μονάδες και, όταν απασχολείται στην παραγωγή του αγαθού Ψ, παράγει σταθερά 20 μονάδες.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τρεις συνδυασμοί της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων (Κ.Π.Δ.) της οικονομίας.

Συνδυασμοί ποσοτήτων Αγαθό Χ Αγαθό Ψ Κόστος Ευκαιρίας αγαθού Ψ (ΚΕψ)
Α 0 ;
;
Β ; ;
;
Γ ; 0
Γ1 συμπλήρωση πίνακα ΚΠΔ και κόστους ευκαιρίας 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ1. Να μεταφέρετε τον πίνακα στο τετράδιό σας και να συμπληρώσετε τα κενά όπου υπάρχει ερωτηματικό, παρουσιάζοντας αναλυτικά τους υπολογισμούς και λαμβάνοντας υπόψη ότι στον συνδυασμό Β οι εργαζόμενοι κατανέμονται εξίσου (ίδιος αριθμός εργαζομένων) στην παραγωγή των δύο αγαθών.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Δεδομένα: Εργατικό δυναμικό 10.000 άτομα. Παραγωγικότητα: 40 μον. Χ/άτομο, 20 μον. Ψ/άτομο.

Συνδυασμός Α (): όλοι στο Ψ. μονάδες.

Συνδυασμός Γ (): όλοι στο Χ. μονάδες.

Συνδυασμός Β (5.000 άτομα σε κάθε αγαθό): μονάδες. μονάδες.

Κόστος ευκαιρίας του Ψ (ΚΕψ): πόσες μονάδες Χ θυσιάζονται για 1 μονάδα Ψ. Μεταξύ Α→Β: μεταβολή Χ , μεταβολή Ψ . μονάδες Χ ανά μονάδα Ψ.

Μεταξύ Β→Γ: μεταβολή Χ , μεταβολή Ψ . .

Το ΚΕψ είναι σταθερό = 2 (γραμμική Κ.Π.Δ.).

Συμπληρωμένος πίνακας:

  • Α: Χ=0, Ψ=200.000
  • (Α→Β): ΚΕψ = 2
  • Β: Χ=200.000, Ψ=100.000
  • (Β→Γ): ΚΕψ = 2
  • Γ: Χ=400.000, Ψ=0

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των ακραίων συνδυασμών Α και Γ από το εργατικό δυναμικό και τη σταθερή παραγωγικότητα: Ψ = 10.000 · 20 = 200.000 μονάδες όταν Χ = 0, και Χ = 10.000 · 40 = 400.000 μονάδες όταν Ψ = 0 2/2
  2. Υπολογισμός του συνδυασμού Β με ίσο αριθμό εργαζομένων (5.000 σε κάθε αγαθό): Χ = 200.000 και Ψ = 100.000 μονάδες 1/1
  3. Υπολογισμός του κόστους ευκαιρίας του Ψ και στα δύο διαστήματα ως ΚΕψ = ΔΧ/ΔΨ = 200.000/100.000 = 2, με δήλωση της μονάδας μέτρησης (μονάδες του αγαθού Χ ανά μονάδα του Ψ) 2/2
  4. Μεταφορά του πίνακα και συμπλήρωση όλων των κενών με τις τιμές που υπολογίστηκαν 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρεις υπολογισμοί, κόστος ευκαιρίας με μονάδα μέτρησης, όλα τα κενά συμπληρωμένα.

Γ2 αλγεβρικός τύπος και σχεδίαση της ΚΠΔ 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ2. Να προσδιορίσετε τον αλγεβρικό τύπο της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων (Κ.Π.Δ.) της οικονομίας (μονάδες 4) και να τη σχεδιάσετε (μονάδα 1).

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Η Κ.Π.Δ. είναι γραμμική. Ισχύει: (αριθμός εργαζομένων στο Χ + αριθμός εργαζομένων στο Ψ = 10.000).

Πολλαπλασιάζω επί 40:

Άρα η συνάρτηση της Κ.Π.Δ.:

Σχεδίαση: Στον κατακόρυφο άξονα το αγαθό Χ, στον οριζόντιο το αγαθό Ψ. Η Κ.Π.Δ. είναι ευθεία γραμμή (σταθερό κόστος ευκαιρίας) που τέμνει:

  • τον άξονα του Χ στο σημείο ,
  • τον άξονα του Ψ στο σημείο . Ενδιάμεσο σημείο ο συνδυασμός Β . Η κλίση είναι σταθερή (=2 μονάδες Χ ανά μονάδα Ψ).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Αιτιολόγηση ότι η Κ.Π.Δ. είναι ευθεία γραμμή, επειδή το κόστος ευκαιρίας παραμένει σταθερό (οι εργαζόμενοι είναι εξίσου κατάλληλοι για την παραγωγή και των δύο αγαθών) 1/1
  2. Προσδιορισμός των συντελεστών της ευθείας από τους ακραίους συνδυασμούς της Κ.Π.Δ.: σταθερός όρος 200.000 και κλίση −1/2 2/2
  3. Διατύπωση του τελικού αλγεβρικού τύπου: Ψ = 200.000 − 0,5Χ 1/1
  4. Σχεδίαση της Κ.Π.Δ. με σωστές τις τομές με τους άξονες (Ψ = 200.000 για Χ = 0 και Χ = 400.000 για Ψ = 0) 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πρωτότυπη αλλά ορθή εξαγωγή μέσω του περιορισμού εργασίας (Χ/40 + Ψ/20 = 10.000). Σωστές τομές, δεκτή και η ισοδύναμη μορφή Χ = 400.000 − 2Ψ.

Γ3 υπολογισμός ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ3. Εάν η τιμή του αγαθού Χ είναι 3 χ.μ. και του αγαθού Ψ είναι 5 χ.μ., να υπολογίσετε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε τρέχουσες τιμές, όταν παράγεται ο μέγιστος συνδυασμός, με ποσότητα παραγωγής του αγαθού Χ ίση με 60.000 μονάδες.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Μέγιστος συνδυασμός σημαίνει σημείο πάνω στην Κ.Π.Δ. (πλήρης απασχόληση) με .

Από την Κ.Π.Δ.: μονάδες.

Α.Ε.Π. σε τρέχουσες τιμές:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός της μέγιστης ποσότητας του αγαθού Ψ που αντιστοιχεί σε Χ = 60.000 μονάδες, με βάση την Κ.Π.Δ.: Ψ = 170.000 μονάδες 3/3
  2. Εφαρμογή του τύπου του Α.Ε.Π. σε τρέχουσες τιμές ως αθροίσματος των αξιών της παραγωγής (Px · Qx + Pψ · Qψ) με αντικατάσταση των τιμών 3 και 5 χ.μ. 2/2
  3. Παρουσίαση του τελικού αποτελέσματος με τη μονάδα μέτρησης: Α.Ε.Π. = 1.030.000 χρηματικές μονάδες 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Η ποσότητα Ψ προκύπτει από την Κ.Π.Δ. με ρητή αναφορά στην πλήρη απασχόληση· αποτέλεσμα με μονάδα μέτρησης.

Γ4 υπολογισμός ποσοστού ανεργίας από εφικτό συνδυασμό 8/8 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ4. Εάν η υποθετική οικονομία Ω παύει να λειτουργεί σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης και τώρα παράγεται ο εφικτός συνδυασμός και , να υπολογίσετε το ποσοστό της ανεργίας.

Μονάδες 8

Τι απάντησε

Εφικτός συνδυασμός: , (κάτω από την Κ.Π.Δ. → υποαπασχόληση).

Υπολογίζω τους απασχολούμενους εργαζομένους:

  • Για Χ: άτομα.
  • Για Ψ: άτομα.

Σύνολο απασχολουμένων άτομα.

Άνεργοι άτομα.

Ποσοστό ανεργίας:

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των εργαζομένων που απαιτούνται για την παραγωγή Χ = 40.000 μονάδων: Lx = 40.000/40 = 1.000 άτομα 2/2
  2. Υπολογισμός των εργαζομένων που απαιτούνται για την παραγωγή Ψ = 140.000 μονάδων: Lψ = 140.000/20 = 7.000 άτομα 2/2
  3. Υπολογισμός των συνολικά απασχολουμένων (8.000 άτομα) και των ανέργων ως διαφοράς από το εργατικό δυναμικό: 10.000 − 8.000 = 2.000 άτομα 2/2
  4. Εφαρμογή του τύπου του ποσοστού ανεργίας ως λόγου των ανέργων προς το εργατικό δυναμικό και υπολογισμός του αποτελέσματος: (2.000/10.000) · 100 = 20% 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης και ορθή λύση με σωστό παρονομαστή και αποτέλεσμα σε ποσοστό.

Θέμα Δ

Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς στην αγορά ενός αγαθού Χ είναι γραμμικές. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ζήτησης τέμνει τον κατακόρυφο άξονα των τιμών (P) στο 40 και τον οριζόντιο άξονα των ποσοτήτων (Q) στο 80. Στο σημείο ισορροπίας Ε, η τιμή είναι χ.μ. και η ελαστικότητα προσφοράς .

Δ1 προσδιορισμός τύπων ζήτησης και προσφοράς 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ1. Να προσδιορίσετε τους τύπους των συναρτήσεων ζήτησης και προσφοράς.

Μονάδες 6

Τι απάντησε

Συνάρτηση ζήτησης (γραμμική): Τέμνει τον άξονα P στο 40 () και τον άξονα Q στο 80 (). Μορφή: . Στο . Στο . Άρα , δηλαδή:

Συνάρτηση προσφοράς (γραμμική): Στο σημείο ισορροπίας . Η ζητούμενη ποσότητα ισορροπίας: .

Άρα στο . Η ελαστικότητα προσφοράς: Για γραμμική , .

Στο : .

Έλεγχος: επιβεβαιώνεται (ταιριάζει με τα δεδομένα του Δ2).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Προσδιορισμός της γραμμικής συνάρτησης ζήτησης από τις δύο τομές με τους άξονες (P = 40 για Q = 0 και Q = 80 για P = 0): QD = 80 − 2P 2/2
  2. Υπολογισμός της ποσότητας ισορροπίας για PE = 10: QE = 60 μονάδες 1/1
  3. Υπολογισμός της κλίσης της συνάρτησης προσφοράς από τον τύπο της ελαστικότητας προσφοράς Es = (ΔQs/ΔP) · (P/Q) με Es = 2/3: κλίση = 4 2/2
  4. Διατύπωση της συνάρτησης προσφοράς μετά τον υπολογισμό του σταθερού όρου: Qs = 20 + 4P 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Ορθή τεκμηρίωση και των δύο συναρτήσεων· η κλίση της προσφοράς προκύπτει από τον τύπο της ελαστικότητας στο σημείο ισορροπίας.

Δ2 υπολογισμός επιβληθείσας ανώτατης τιμής 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ2. Το κράτος προκειμένου να προστατεύσει τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες επιβάλλει ανώτατη τιμή στο αγαθό Χ. Η πολιτική αυτή όμως έχει ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές τώρα να αγοράζουν το αγαθό στην παράνομη αγορά και συγκεκριμένα με μέγιστο «καπέλο» ύψους 15 χ.μ. Δεδομένου ότι η συνάρτηση ζήτησης είναι και η συνάρτηση προσφοράς είναι , να υπολογίσετε την ανώτατη τιμή που επιβλήθηκε από το κράτος.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Με ανώτατη τιμή (κάτω από την τιμή ισορροπίας), δημιουργείται έλλειμμα. Στην παράνομη αγορά η ζητούμενη ποσότητα καθορίζεται από την προσφερόμενη ποσότητα στην τιμή .

Στην τιμή η προσφερόμενη ποσότητα:

Αυτή η ποσότητα διατίθεται στην παράνομη αγορά. Η μέγιστη τιμή που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι καταναλωτές για την ποσότητα προκύπτει από τη συνάρτηση ζήτησης: .

Το «καπέλο» = τιμή παράνομης αγοράς − ανώτατη τιμή = 15 χ.μ.

Όπου :

Άρα:

Η ανώτατη τιμή είναι 5 χ.μ. (μικρότερη από την ισορροπία 10, άρα έγκυρη ανώτατη τιμή).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Αναγνώριση ότι στην παράνομη αγορά διατίθεται η ποσότητα που προσφέρεται στην ανώτατη τιμή: Qs = 20 + 4PA 2/2
  2. Διατύπωση της τιμής της παράνομης αγοράς μέσω του «καπέλου» των 15 χ.μ. (P2 = PA + 15) και της αντίστοιχης ζητούμενης ποσότητας QD = 80 − 2P2 1/1
  3. Επίλυση της εξίσωσης QD(P2) = Qs(PA) και υπολογισμός της ανώτατης τιμής: PA = 5 χ.μ. 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Χρησιμοποιεί την αντίστροφη ζήτηση για την τιμή της παράνομης αγοράς — ισοδύναμη μέθοδος· αποτέλεσμα 5 χ.μ. με έλεγχο εγκυρότητας (PA < PE).

Δ3 προσδιορισμός νέας συνάρτησης ζήτησης από ελαστικότητα τόξου 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ3. Η καμπύλη ζήτησης του αγαθού μετατοπίζεται και το νέο σημείο ισορροπίας που προκύπτει είναι το . Έστω το σημείο της νέας γραμμικής συνάρτησης ζήτησης. Εάν η ελαστικότητα ζήτησης του τόξου είναι , να προσδιοριστεί ο τύπος της νέας συνάρτησης ζήτησης .

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Νέα γραμμική ζήτηση . Γνωστά σημεία:

  • .
  • με ελαστικότητα τόξου .

Ελαστικότητα τόξου (μέσου σημείου):

. . . .

Διαιρώ και τα δύο με :

Άρα σημείο .

Νέα γραμμική συνάρτηση ζήτησης από τα σημεία και : Κλίση: .

. Στο : .

Έλεγχος στο Γ: ✓.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Εφαρμογή του τύπου της ελαστικότητας ζήτησης τόξου για τα σημεία Ε΄(15, 80) και Γ(10, QΓ) με ED = −5/17 2/2
  2. Επίλυση ως προς τη ζητούμενη ποσότητα στο σημείο Γ: QΓ = 90 μονάδες 1/1
  3. Προσδιορισμός της κλίσης της νέας γραμμικής συνάρτησης ζήτησης από τα δύο σημεία: −2 1/1
  4. Διατύπωση του τελικού τύπου της νέας συνάρτησης ζήτησης: Q΄D = 110 − 2P 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης αλγεβρική επίλυση με τήρηση του πρόσημου και επαλήθευση στο σημείο Γ.

Δ4 υπολογισμός ποσοστιαίας μεταβολής εισοδήματος 4/4 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ4. Η καμπύλη ζήτησης (του ερωτήματος Δ3) μετατοπίστηκε λόγω μεταβολής του εισοδήματος των καταναλωτών. Να υπολογίσετε την ποσοστιαία μεταβολή του εισοδήματος, εάν είναι γνωστό ότι η εισοδηματική ελαστικότητα στην αρχική τιμή ισορροπίας είναι .

Μονάδες 4

Τι απάντησε

Η μετατόπιση από την αρχική ζήτηση στη νέα οφείλεται σε μεταβολή εισοδήματος. Η εισοδηματική ελαστικότητα υπολογίζεται στην τιμή .

Αρχική ποσότητα στο : . Νέα ποσότητα στο : .

Ποσοστιαία μεταβολή ζητούμενης ποσότητας:

Εισοδηματική ελαστικότητα:

Η ποσοστιαία μεταβολή του εισοδήματος είναι +20% (αύξηση, αφού και η ζήτηση αυξήθηκε — κανονικό αγαθό).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Υπολογισμός των δύο ζητούμενων ποσοτήτων στην τιμή PE = 10, από την αρχική και από τη νέα συνάρτηση ζήτησης: 60 και 90 μονάδες 1/1
  2. Υπολογισμός της ποσοστιαίας μεταβολής της ζητούμενης ποσότητας: ΔQ% = +50% 1/1
  3. Εφαρμογή του τύπου της εισοδηματικής ελαστικότητας EY = ΔQ%/ΔY% με EY = 2,5 και υπολογισμός της ποσοστιαίας μεταβολής του εισοδήματος: ΔY% = +20% 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σωστός υπολογισμός με σαφή δήλωση της φοράς (+20%, αύξηση) και αναφορά στο κανονικό αγαθό.

Δ5 απεικόνιση συναρτήσεων και σημείων ισορροπίας σε διάγραμμα 5/5 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Δ5. Να απεικονίσετε σε ένα κοινό διάγραμμα τις συναρτήσεις ζήτησης και τη συνάρτηση προσφοράς του αγαθού Χ, δείχνοντας τα σημεία ισορροπίας και το σημείο Γ.

Μονάδες 5

Τι απάντησε

Κοινό διάγραμμα:

  • Κατακόρυφος άξονας: τιμή P.
  • Οριζόντιος άξονας: ποσότητα Q.

Αρχική ζήτηση : ευθεία με αρνητική κλίση, τέμνει τον άξονα P στο σημείο και τον άξονα Q στο σημείο .

Προσφορά : ευθεία με θετική κλίση, τέμνει τον άξονα Q στο σημείο και ανεβαίνει προς τα δεξιά.

Αρχικό σημείο ισορροπίας Ε: τομή και στο .

Νέα ζήτηση : ευθεία παράλληλη προς την αρχική ζήτηση (ίδια κλίση −2 ως προς Q), μετατοπισμένη προς τα δεξιά. Τέμνει τον άξονα P στο και τον άξονα Q στο .

Νέο σημείο ισορροπίας Ε': τομή και στο .

Σημείο Γ: πάνω στη νέα ζήτηση στο .

Σημειώνονται με τη σειρά: το Ε (αρχική ισορροπία), το Ε' (νέα ισορροπία, ψηλότερα και δεξιότερα) και το Γ (κάτω δεξιά πάνω στη νέα καμπύλη ζήτησης).

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. Απεικόνιση της αρχικής καμπύλης ζήτησης με σωστές τις τομές της με τους άξονες (P = 40 και Q = 80) 1/1
  2. Απεικόνιση της καμπύλης προσφοράς με σωστή την τομή της στον άξονα των ποσοτήτων (Q = 20 για P = 0) 1/1
  3. Απεικόνιση της νέας καμπύλης ζήτησης δεξιότερα της αρχικής, με σωστές τις τομές της (P = 55 και Q = 110) 1/1
  4. Σήμανση των δύο σημείων ισορροπίας Ε(60, 10) και Ε΄(80, 15) πάνω στην καμπύλη προσφοράς 1/1
  5. Σήμανση του σημείου Γ(90, 10) πάνω στη νέα καμπύλη ζήτησης 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Λεκτική αλλά μονοσήμαντη περιγραφή κοινού διαγράμματος με όλες τις τομές και τις συντεταγμένες των τριών σημείων.