Πανελλαδικές 2026 → Λατινικά → Mistral Large 3
Mistral Large 3 · Λατινικά
16,683,0 / 100
Έχασε μονάδες σε 7 από τα 10 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.
Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.
Υπόμνημα συμβολισμού
Υπόμνημα συμβολισμού
Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.
- Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε
στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML:
<br>σημαίνει αλλαγή γραμμής,<u>…</u>υπογράμμιση,<sup>…</sup>εκθέτη,<sub>…</sub>δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης. - Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΚΕΙΜΕΝΑ
ΚΕΙΜΕΝΑ
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.
……………………………………………………………………………………………………………
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.
……………………………………………………………………………………………………………
Θέμα Α
Α1 μετάφραση δύο αποσπασμάτων των λατινικών κειμένων 16/20 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».
Μονάδες 20
εννοιολογικό
Τι απάντησε
Ο Ατίλιος Ρήγουλος, ενώ κατατρόπωνε τους Καρχηδονίους στην Αφρική, έγραψε στη Σύγκλητο ότι ο μισθοφόρος του είχε αποχωρήσει και ότι από αυτόν είχε εγκαταλειφθεί το κτήμα· η Σύγκλητος αποφάσισε να το φροντίσει δημόσια, επειδή ο Ρήγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα πήραν από το δημόσιο ταμείο προίκα, επειδή ο πατέρας τους δεν τους είχε αφήσει τίποτα. Ήταν δίκαιο, μα τον Ηρακλή, ο ρωμαϊκός λαός να καταβάλει φόρο στον Σκιπίωνα, αφού ο ίδιος επέβαλε πάντοτε φόρο στην Καρχηδόνα.
Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν πληροφορήθηκε το σχέδιο του συζύγου της σχετικά με τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα μαχαιράκι για να κόψει τα νύχια της και με αυτό, σαν να της γλίστρησε τυχαία, πλήγωσε τον εαυτό της. Έπειτα, αφού οι υπηρέτριες έβγαλαν κραυγές, ο Βρούτος κλήθηκε στην κρεβατοκάμαρά της και ήρθε για να τη μαλώσει, επειδή είχε σφετεριστεί το έργο του κουρέα.
Πώς βαθμολογήθηκε
- μετάφραση του «Atilius Rēgulus … ab eo desertum esse rus»: απόδοση της χρονικής πρότασης cum + υποτακτική, του κύριου ρήματος και των δύο ειδικών απαρεμφάτων που εξαρτώνται από το scripsit 4/4
- μετάφραση του «id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat»: απόδοση της απρόσωπης σύνταξης με το placuit και της αιτιολογικής πρότασης 1/3
- μετάφραση του «Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater»: απόδοση της κύριας πρότασης και της αιτιολογικής με τον υπερσυντέλικο 3/3
- μετάφραση του «Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: απόδοση της παράθεσης και της χρονικής πρότασης μαζί με τον εμπρόθετο του γερουνδιακού 3/3
- μετάφραση του «cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit»: απόδοση του σκοπού με causā + γερουνδιακό, της αφαιρετικής απόλυτης και της αυτοπαθούς σύνταξης 2/4
- μετάφραση του «Clamōre deinde ancillārum … quod tonsōris praeripuisset officium»: απόδοση της μετοχής vocātus, του σκοπού ad eam obiurgandam και της αιτιολογικής πρότασης με υποτακτική 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Ρέουσα και ακριβής απόδοση στο μεγαλύτερο μέρος, με διατηρημένο το προτερόχρονο σε discessisse και reliquerat και σωστά τα παθητικά desertum esse και vocātus. Το παθητικό curāri όμως αποδίδεται ενεργητικά («να το φροντίσει δημόσια», με υποκείμενο τη Σύγκλητο), κάτι που η ρουμπρίκα δεν συγχωρεί. Στο πέμπτο σκέλος παραλείπονται και το quasi («τάχα/δήθεν», που φέρει την προσποίηση της Πορκίας) και το tonsorium της συνεκφοράς cultellum tonsorium.
Θέμα Β
Β1 αντιστοίχιση προτάσεων γραμματολογίας με ορθές απαντήσεις 10/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο | α. Ησίοδος. β. Αρχίλοχος. γ. Όμηρος. |
| 2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι | α. Πλαύτος και Τερέντιος. β. Πλαύτος και Τίβουλλος. γ. Πλίνιος και Τερέντιος. |
| 3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον | α. Κικέρωνα. β. Οκταβιανό. γ. Μάρκο Αντώνιο. |
| 4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός | α. Σαλλούστιος Κρίσπος. β. Έννιος. γ. Ιούλιος Καίσαρ. |
| 5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο | α. Ίουλος. β. Ρωμύλος. γ. Αγχίσης. |
Μονάδες 10
Τι απάντησε
- γ
- α
- β
- α
- β
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή επιλογή στην πρόταση 1 (πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 2 (οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 3 (έναρξη της pax Romana) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 4 (ιστορική μονογραφία) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 5 (ίδρυση της «αιώνιας πόλης» κατά τον Βεργίλιο) 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι πέντε επιλογές (γ, α, β, α, β) ταυτίζονται με αμφότερες τις λύσεις αναφοράς, χωρίς διπλές ή ασαφείς απαντήσεις.
Β2 αντιστοίχιση λατινικών λέξεων με ετυμολογικά συγγενείς ελληνικές 6/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. dotem | α. αναφορά |
| 2. reliquerat | β. σειρήνα |
| 3. conferre | γ. νυχοκόπτης |
| 4. unguium | δ. επικριτικός |
| 5. secrēto | ε. προδοσία |
| στ. δόξα | |
| ζ. ελλιπής |
Μονάδες 10
εννοιολογικό
Τι απάντησε
- δόξα (στ)
- ελλιπής (ζ)
- αναφορά (α)
- νυχοκόπτης (γ)
- μυστικός (από το secrēto → μυστικότητα, αλλά η πλησιέστερη ετυμολογικά λέξη είναι το "αποκρυφός" ή "μυστικός", ωστόσο στην επιλογή δεν υπάρχει ακριβής αντιστοιχία. Η σωστή ετυμολογική συγγένεια είναι με το "μυστικός" ή "απόρρητος", αλλά βάσει των επιλογών, η πιο κοντινή είναι η α. αναφορά, αν και δεν είναι η καλύτερη. Η σωστή απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει ακριβής αντιστοιχία, αλλά βάσει του σχολικού βιβλίου, η σωστή επιλογή είναι ε. προδοσία για το reliquerat (αφήνω, εγκαταλείπω → προδίδω).) Διόρθωση: Μετά από επαναξιολόγηση, η σωστή αντιστοίχιση είναι:
- στ
- ε
- α
- γ
- δ
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης dotem 0/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης reliquerat 0/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης conferre 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης unguium 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης secrēto 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Η τελική «Διόρθωση» δίνει 1-στ, 2-ε, 3-α, 4-γ, 5-δ. Το dotem συνδέεται με τη ρίζα του δίδωμι (ε, προδοσία), όχι με τη δόξα· το reliquerat με το λείπω (ζ, ελλιπής). Στο δεύτερο ζεύγος ο υποψήφιος είχε αρχικά τη σωστή απάντηση (ζ) και την ανακάλεσε, ενώ στο πέμπτο ζεύγος παρενέβαλε εκτενή σύγχυση πριν καταλήξει σωστά. Τα ζεύγη 3, 4, 5 πιστώνονται πλήρως.
Θέμα Γ
Γ1 γραμματική αναγνώριση και σχηματισμός τύπων ονομάτων 14/15 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
| senātum | : τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| rus | : την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| id | : τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό |
| dotem | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| illis | : την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό |
| Aequum | : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση |
| populum | : την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| viri | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| cultellum tonsorium | : την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| ancillārum | : τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| certissimum | : τον θετικό βαθμό του επιρρήματος |
| tale consilium | : την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό |
Μονάδες 15
υπολογιστικό
Τι απάντησε
- senātum: senatūs
- rus: rura
- id: earum
- dotem: dotum
- illis: illa
- Aequum: aequius, aequissimum
- populum: popule
- viri: virorum
- cultellum tonsorium: cultello tonsorio
- ancillārum: ancillis
- certissimum: certe
- tale consilium: talia consilia
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ζητούμενων πτωτικών τύπων των ουσιαστικών senātum, rus, dotem, populum, viri, ancillārum (1 μονάδα ανά τύπο) 5/6
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων των αντωνυμιών id και illis, στο γένος και τον αριθμό που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός των παραθετικών: οι δύο άλλοι βαθμοί του Aequum στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση (2 μονάδες) και ο θετικός βαθμός του επιρρήματος από το certissimum (1 μονάδα) 3/3
- μεταφορά των συνεκφορών cultellum tonsorium και tale consilium στη ζητούμενη πτώση/αριθμό, με διατήρηση της συμφωνίας επιθέτου - ουσιαστικού (1 μονάδα ανά λέξη) 4/4
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Δεκατέσσερις από τους δεκαπέντε τύπους ορθοί, μαζί με το dotum που η ρουμπρίκα δέχεται ισότιμα με το dotium. Μόνο λάθος το ancillis: η εκφώνηση ζητούσε δοτική στον άλλο αριθμό, δηλαδή ancillae (ενικός), και δόθηκε δοτική πληθυντικού.
Γ2α εντοπισμός μετοχών και σχηματισμός απαρεμφάτου ενεστώτα 5/6 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
Μετοχές του δεύτερου κειμένου:
- interficiendo (γερουνδιακή μετοχή, αφαιρετική ενικού)
- Απαρέμφατο ενεστώτα: interficere
- elapso (μετοχή παρακειμένου, δοτική ενικού)
- Απαρέμφατο ενεστώτα: elabi
- molientem (μετοχή ενεστώτα, αιτιατική ενικού)
- Απαρέμφατο ενεστώτα: moliri
Πώς βαθμολογήθηκε
- εντοπισμός και καταγραφή των τριών μετοχών του δεύτερου κειμένου (1 μονάδα ανά μετοχή) 2/3
- σχηματισμός του απαρεμφάτου ενεστώτα στην ίδια φωνή για καθεμία από τις μετοχές (1 μονάδα ανά απαρέμφατο) 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Εντόπισε ορθά τα elapso και molientem, αλλά αντί για το vocātus κατέγραψε το γερουνδιακό interficiendo χαρακτηρίζοντάς το «γερουνδιακή μετοχή» - η ρουμπρίκα ρητά δεν το λογίζει μετοχή. Τα τρία απαρέμφατα (elabi, moliri, interficere) είναι ορθά σχηματισμένα, οπότε κατά τη ρουμπρίκα πιστώνονται πλήρως ώστε το ίδιο λάθος να μην κοστίσει δύο φορές.
Γ2β σχηματισμός ζητούμενων ρηματικών τύπων 9/9 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- scripsit: scribendi
- discessisse: discedamus
- aberat: absens
- accepērunt: acceptum
- conferre: conferto
- exigeret: exegimus
- interficiendo: interficiet
- vulnerāvit: vulnerabatis
- vēnit: venissent
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ονοματικών τύπων του ρήματος: γενική γερουνδίου από το scripsit, μετοχή ενεστώτα από το aberat, αιτιατική σουπίνου από το accepērunt (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της οριστικής από τα exigeret, interficiendo και vulnerāvit, στο πρόσωπο, τον αριθμό, τον χρόνο και τη φωνή που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της υποτακτικής από τα discessisse και vēnit (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός του β΄ ενικού της προστακτικής μέλλοντα από το conferre, στην ίδια φωνή 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι εννέα ρηματικοί τύποι ταυτίζονται με τις λύσεις αναφοράς, στο σωστό πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, έγκλιση και φωνή.
Θέμα Δ
Δ1α συντακτική αναγνώριση έξι όρων 10/12 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
- ab eo: είναι εμπρόθετος προσδιορισμός του ποιητικού αιτίου στο desertum esse
- curāri: είναι υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα placuit (απρόσωπη σύνταξη)
- semper: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο exigeret
- uxor: είναι παράθεση στο Porcia
- temerarium: είναι κατηγορούμενο στο hoc μέσω του est
- amōris: είναι γενική αντικειμενική στο indicium
Πώς βαθμολογήθηκε
- συντακτικός χαρακτηρισμός του ab eo (1 μονάδα) και δήλωση του τύπου στον οποίο αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του curāri (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος από το οποίο εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του semper (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος που προσδιορίζει (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του uxor (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης στην οποία αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του temerarium (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης που προσδιορίζει (1 μονάδα) 0/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του amōris (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης από την οποία εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Πέντε από τους έξι όρους αναγνωρίζονται σωστά και με το προσδιοριζόμενο. Στο temerarium αστόχησε και στα δύο κενά: το χαρακτήρισε κατηγορούμενο στο hoc, ενώ πρόκειται για ομοιόπτωτο επιθετικό προσδιορισμό στο factum (το κατηγορούμενο είναι η όλη συνεκφορά temerarium factum meum).
Δ1β αντικατάσταση προσδιορισμού τόπου με ονόματα πόλεων 3/3 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- Roma → Romae
- Athenae → Athenis
- Carthago → Carthagine
Πώς βαθμολογήθηκε
- αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Roma, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Athenae 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Carthago 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Romae, Athenis, Carthagine - και οι τρεις τύποι δηλώνουν στάση σε τόπο με τον σωστό απρόθετο σχηματισμό για ονόματα πόλεων. Η αιτιολόγηση δεν ζητείτο από την εκφώνηση.
Δ2α αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης και σύμπτυξη σε μετοχή 5/7 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
Η δευτερεύουσα πρόταση «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset» είναι χρονικοϋποθετική πρόταση. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα poposcit. Εισάγεται με τον ιστορικό ή διηγηματικό σύνδεσμο cum, ο οποίος χρησιμοποιείται για να δηλώσει το προτερόχρονο σε σχέση με το ρήμα της κύριας πρότασης. Η εκφορά της είναι με υποτακτική υπερσυντελίκου (cognovisset), διότι εκφράζει μια πράξη που ολοκληρώθηκε πριν από την πράξη της κύριας πρότασης σε ιστορικό χρόνο.
Συμπύκνωση σε μετοχή: Cognito viri sui consilio de interficiendo Caesare
Πώς βαθμολογήθηκε
- αναγνώριση του είδους της δευτερεύουσας πρότασης 0/1
- δήλωση της συντακτικής της λειτουργίας 1/1
- αναγνώριση του τρόπου εισαγωγής της 1/1
- αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς της, με αναφορά στην έγκλιση και στη σχέση της με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης 1/2
- σύμπτυξη της δευτερεύουσας πρότασης στην αντίστοιχη μετοχή 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Χαρακτήρισε την πρόταση «χρονικοϋποθετική», όρο που δεν ανήκει στη λατινική γραμματική - ζητείτο δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική. Η λειτουργία στο poposcit και ο ιστορικός/διηγηματικός cum είναι σωστά. Στην αιτιολόγηση της εκφοράς εξηγεί μόνο τον χρόνο (υπερσυντέλικος, προτερόχρονο μετά από ιστορικό χρόνο) και όχι την επιλογή της υποτακτικής (υποκειμενικό στοιχείο, σχέση αιτίου - αιτιατού). Η σύμπτυξη «Cognito viri sui consilio de interficiendo Caesare» πιστώνεται πλήρως, καθώς η σειρά των λέξεων δεν βαθμολογείται.
Δ2β δήλωση σκοπού με τρεις διαφορετικούς τρόπους 5/8 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
α) Τελική πρόταση: ut eam obiurgaret β) Σουπίνο: obiurgatum γ) Εμπρόθετη γενική του γερουνδίου: ad obiurgandum eam ή causā obiurgandae eius
Πώς βαθμολογήθηκε
- δήλωση του σκοπού με τελική πρόταση: σωστός εισαγωγικός σύνδεσμος, διατήρηση του αντικειμένου και υποτακτική στον χρόνο που επιβάλλει η ακολουθία μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου 3/3
- δήλωση του σκοπού με σουπίνο, εξαρτημένο από το ρήμα κίνησης και με το αντικείμενό του 1/2
- δήλωση του σκοπού με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (causa/gratia), με τον χειρισμό του αντικειμένου eam που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη 1/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Η τελική πρόταση «ut eam obiurgaret» είναι πλήρως ορθή (σύνδεσμος, αντικείμενο, υποτακτική παρατατικού κατά την ακολουθία μετά το vēnit). Στο σουπίνο έδωσε σκέτο obiurgatum, χωρίς το αντικείμενο eam που ζητά το σκέλος. Στο γ΄ πρόσφερε δύο εναλλακτικές: το «ad obiurgandum eam» είναι αιτιατική, όχι εμπρόθετη γενική του γερουνδίου, ενώ το «causā obiurgandae eius» έχει τα σωστά μορφολογικά στοιχεία της γερουνδιακής έλξης αλλά με το causā προτακτικό αντί για μεταθετικό.