panellele.gr

Πανελλαδικές 2026ΛατινικάGPT-5.5

GPT-5.5 · Λατινικά

OpenAI · κυκλοφορία Απρίλιος 2026 · εξέταση 5 Ιουνίου 2026 · 10 υποερωτήματα

19,095,0 / 100

Έχασε μονάδες σε 3 από τα 10 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.

Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.

Υπόμνημα συμβολισμού

Υπόμνημα συμβολισμού

Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.

  • Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML: <br> σημαίνει αλλαγή γραμμής, <u>…</u> υπογράμμιση, <sup>…</sup> εκθέτη, <sub>…</sub> δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης.
  • Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΑ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

……………………………………………………………………………………………………………

Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

……………………………………………………………………………………………………………

Θέμα Α

Α1 μετάφραση δύο αποσπασμάτων των λατινικών κειμένων 18/20 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».

Μονάδες 20

σωστό

Τι απάντησε

Ο Ατίλιος Ρήγουλος, ενώ κατατρόπωνε τους Καρχηδονίους στην Αφρική, έγραψε στη σύγκλητο ότι ο μισθωτός εργάτης του είχε φύγει και ότι το αγρόκτημά του είχε εγκαταλειφθεί από αυτόν. Η σύγκλητος αποφάσισε να φροντιστεί αυτό με δημόσια δαπάνη, επειδή ο Ρήγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα πήραν προίκα από το δημόσιο ταμείο, επειδή ο πατέρας τους δεν τους είχε αφήσει τίποτε.

Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του άντρα της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα ξυράφι κουρέα, δήθεν για να κόψει τα νύχια της, και, αφού αυτό τάχα γλίστρησε τυχαία, τραυμάτισε τον εαυτό της με αυτό. Έπειτα, από τις φωνές των υπηρετριών, ο Βρούτος, αφού κλήθηκε στην κρεβατοκάμαρα, ήρθε σ’ αυτήν για να τη μαλώσει, επειδή είχε αρπάξει/πάρει από πριν το έργο του κουρέα.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. μετάφραση του «Atilius Rēgulus … ab eo desertum esse rus»: απόδοση της χρονικής πρότασης cum + υποτακτική, του κύριου ρήματος και των δύο ειδικών απαρεμφάτων που εξαρτώνται από το scripsit 4/4
  2. μετάφραση του «id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat»: απόδοση της απρόσωπης σύνταξης με το placuit και της αιτιολογικής πρότασης 2/3
  3. μετάφραση του «Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater»: απόδοση της κύριας πρότασης και της αιτιολογικής με τον υπερσυντέλικο 3/3
  4. μετάφραση του «Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: απόδοση της παράθεσης και της χρονικής πρότασης μαζί με τον εμπρόθετο του γερουνδιακού 3/3
  5. μετάφραση του «cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit»: απόδοση του σκοπού με causā + γερουνδιακό, της αφαιρετικής απόλυτης και της αυτοπαθούς σύνταξης 4/4
  6. μετάφραση του «Clamōre deinde ancillārum … quod tonsōris praeripuisset officium»: απόδοση της μετοχής vocātus, του σκοπού ad eam obiurgandam και της αιτιολογικής πρότασης με υποτακτική 2/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Στο quod + υποτακτική αποδίδεται η αιτιολογία ως αντικειμενική («επειδή είχε αρπάξει»), ενώ η υποτακτική σηματοδοτεί υποκειμενική αιτιολογία («τάχα, κατά τη γνώμη του»)· η λύση αναφοράς δίνει ρητά «γιατί τάχα είχε κλέψει». Χάνεται η σημασία της έγκλισης, οπότε το σκέλος δεν μπορεί να πάρει πλήρεις μονάδες. Οι υπόλοιπες πέντε περίοδοι αποδίδονται πλήρως, χωρίς παράλειψη πρότασης.

Θέμα Β

Β1 αντιστοίχιση προτάσεων γραμματολογίας με ορθές απαντήσεις 10/10 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.

Στήλη Α Στήλη Β
1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο α. Ησίοδος.
β. Αρχίλοχος.
γ. Όμηρος.
2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι α. Πλαύτος και Τερέντιος.
β. Πλαύτος και Τίβουλλος.
γ. Πλίνιος και Τερέντιος.
3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον α. Κικέρωνα.
β. Οκταβιανό.
γ. Μάρκο Αντώνιο.
4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός α. Σαλλούστιος Κρίσπος.
β. Έννιος.
γ. Ιούλιος Καίσαρ.
5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο α. Ίουλος.
β. Ρωμύλος.
γ. Αγχίσης.

Μονάδες 10

Τι απάντησε

  1. γ
  2. α
  3. β
  4. α
  5. β

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σωστή επιλογή στην πρόταση 1 (πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου) 2/2
  2. σωστή επιλογή στην πρόταση 2 (οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι) 2/2
  3. σωστή επιλογή στην πρόταση 3 (έναρξη της pax Romana) 2/2
  4. σωστή επιλογή στην πρόταση 4 (ιστορική μονογραφία) 2/2
  5. σωστή επιλογή στην πρόταση 5 (ίδρυση της «αιώνιας πόλης» κατά τον Βεργίλιο) 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Και οι πέντε επιλογές (1-γ, 2-α, 3-β, 4-α, 5-β) ταυτίζονται με τις λύσεις αναφοράς, χωρίς διπλές ή ασαφείς απαντήσεις.

Β2 αντιστοίχιση λατινικών λέξεων με ετυμολογικά συγγενείς ελληνικές 10/10 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).

Στήλη Α Στήλη Β
1. dotem α. αναφορά
2. reliquerat β. σειρήνα
3. conferre γ. νυχοκόπτης
4. unguium δ. επικριτικός
5. secrēto ε. προδοσία
στ. δόξα
ζ. ελλιπής

Μονάδες 10

Τι απάντησε

  1. ε
  2. ζ
  3. α
  4. γ
  5. δ

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης dotem 2/2
  2. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης reliquerat 2/2
  3. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης conferre 2/2
  4. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης unguium 2/2
  5. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης secrēto 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης ταύτιση με τις λύσεις αναφοράς (1-ε, 2-ζ, 3-α, 4-γ, 5-δ)· καμία διπλή αντιστοίχιση.

Θέμα Γ

Γ1 γραμματική αναγνώριση και σχηματισμός τύπων ονομάτων 15/15 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:

senātum : τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό
rus : την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό
id : τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό
dotem : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
illis : την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό
Aequum : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση
populum : την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό
viri : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
cultellum tonsorium : την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό
ancillārum : τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό
certissimum : τον θετικό βαθμό του επιρρήματος
tale consilium : την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό

Μονάδες 15

Τι απάντησε

senātum: senātūs

rus: rura

id: eārum

dotem: dotium

illis: illa

Aequum: aequius, aequissimum

populum: popule

viri: virōrum

cultellum tonsorium: cultellō tonsoriō

ancillārum: ancillae

certissimum: certē

tale consilium: talia consilia

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σχηματισμός των ζητούμενων πτωτικών τύπων των ουσιαστικών senātum, rus, dotem, populum, viri, ancillārum (1 μονάδα ανά τύπο) 6/6
  2. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων των αντωνυμιών id και illis, στο γένος και τον αριθμό που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
  3. σχηματισμός των παραθετικών: οι δύο άλλοι βαθμοί του Aequum στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση (2 μονάδες) και ο θετικός βαθμός του επιρρήματος από το certissimum (1 μονάδα) 3/3
  4. μεταφορά των συνεκφορών cultellum tonsorium και tale consilium στη ζητούμενη πτώση/αριθμό, με διατήρηση της συμφωνίας επιθέτου - ουσιαστικού (1 μονάδα ανά λέξη) 4/4

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Και οι 15 τύποι σωστοί και ταυτόσημοι με τις λύσεις αναφοράς (senatūs, rura, eārum, dotium, illa, aequius/aequissimum, popule, virōrum, cultellō tonsoriō, ancillae, certē, talia consilia). Διατηρείται η συμφωνία στις συνεκφορές.

Γ2α εντοπισμός μετοχών και σχηματισμός απαρεμφάτου ενεστώτα 6/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Μονάδες 6

Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

scripsit : τη γενική του γερουνδίου
discessisse : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή
aberat : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος
accepērunt : την αιτιατική στο σουπίνο
conferre : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή
exigeret : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή
interficiendo : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή
vulnerāvit : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή
vēnit : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Μονάδες 9

Μονάδες 15

Τι απάντησε

elapso: elābi

vocātus: vocāri

molientem: molīri

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. εντοπισμός και καταγραφή των τριών μετοχών του δεύτερου κειμένου (1 μονάδα ανά μετοχή) 3/3
  2. σχηματισμός του απαρεμφάτου ενεστώτα στην ίδια φωνή για καθεμία από τις μετοχές (1 μονάδα ανά απαρέμφατο) 3/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Εντοπίζει ακριβώς τις τρεις μετοχές (elapso, vocātus, molientem) χωρίς να παρασυρθεί από τα γερουνδιακά και σχηματίζει σωστά τα απαρέμφατα elābi, vocāri, molīri στην ίδια φωνή.

Γ2β σχηματισμός ζητούμενων ρηματικών τύπων 9/9 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Μονάδες 6

Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

scripsit : τη γενική του γερουνδίου
discessisse : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή
aberat : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος
accepērunt : την αιτιατική στο σουπίνο
conferre : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή
exigeret : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή
interficiendo : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή
vulnerāvit : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή
vēnit : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Μονάδες 9

Μονάδες 15

Τι απάντησε

scripsit: scribendī

discessisse: discedāmus

aberat: absēns

accepērunt: acceptum

conferre: confertō

exigeret: exēgimus

interficiendo: interficiet

vulnerāvit: vulnerābātis

vēnit: vēnissent

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σχηματισμός των ονοματικών τύπων του ρήματος: γενική γερουνδίου από το scripsit, μετοχή ενεστώτα από το aberat, αιτιατική σουπίνου από το accepērunt (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
  2. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της οριστικής από τα exigeret, interficiendo και vulnerāvit, στο πρόσωπο, τον αριθμό, τον χρόνο και τη φωνή που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
  3. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της υποτακτικής από τα discessisse και vēnit (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
  4. σχηματισμός του β΄ ενικού της προστακτικής μέλλοντα από το conferre, στην ίδια φωνή 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Και οι εννέα τύποι ταυτίζονται με τις λύσεις αναφοράς (scribendī, discedāmus, absēns, acceptum, confertō, exēgimus, interficiet, vulnerābātis, vēnissent), στο ζητούμενο πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, έγκλιση και φωνή.

Θέμα Δ

Δ1α συντακτική αναγνώριση έξι όρων 11/12 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:

ab eo: είναι ……………………. στο …………………….
curāri: είναι ……………………. στο …………………….
semper: είναι ……………………. στο …………………….
uxor: είναι ……………………. στο …………………….
temerarium: είναι ……………………. στο …………………….
amōris: είναι ……………………. στο …………………….

Μονάδες 12

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Μονάδες 3

Μονάδες 15

εννοιολογικό

Τι απάντησε

ab eo: είναι ποιητικό αίτιο στο desertum esse.

curāri: είναι τελικό απαρέμφατο, υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα placuit.

semper: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο exigeret.

uxor: είναι παράθεση στο Porcia.

temerarium: είναι κατηγορούμενο στο factum μέσω του est.

amōris: είναι γενική αντικειμενική στο indicium.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. συντακτικός χαρακτηρισμός του ab eo (1 μονάδα) και δήλωση του τύπου στον οποίο αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
  2. συντακτικός χαρακτηρισμός του curāri (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος από το οποίο εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
  3. συντακτικός χαρακτηρισμός του semper (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος που προσδιορίζει (1 μονάδα) 2/2
  4. συντακτικός χαρακτηρισμός του uxor (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης στην οποία αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
  5. συντακτικός χαρακτηρισμός του temerarium (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης που προσδιορίζει (1 μονάδα) 1/2
  6. συντακτικός χαρακτηρισμός του amōris (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης από την οποία εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πέντε από τους έξι όρους αναγνωρίζονται σωστά, με τον προσδιοριζόμενο τύπο δηλωμένο (ab eo, curāri, semper, uxor ως παράθεση, amōris ως γενική αντικειμενική). Στο temerarium δίνει «κατηγορούμενο στο factum μέσω του est» αντί για επιθετικό/ομοιόπτωτο προσδιορισμό στο factum: ο χαρακτηρισμός είναι λανθασμένος (κατηγορούμενο δεν αποδίδεται σε προσδιοριζόμενο ουσιαστικό), κρατάει όμως τη μονάδα του προσδιοριζομένου, αφού ονομάζει σωστά το factum.

Δ1β αντικατάσταση προσδιορισμού τόπου με ονόματα πόλεων 3/3 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:

ab eo: είναι ……………………. στο …………………….
curāri: είναι ……………………. στο …………………….
semper: είναι ……………………. στο …………………….
uxor: είναι ……………………. στο …………………….
temerarium: είναι ……………………. στο …………………….
amōris: είναι ……………………. στο …………………….

Μονάδες 12

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Μονάδες 3

Μονάδες 15

Τι απάντησε

Romae

Athēnīs

Carthāgine

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Roma, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση 1/1
  2. αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Athenae 1/1
  3. αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Carthago 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Romae, Athēnīs, Carthāgine: και οι τρεις τύποι δηλώνουν στάση σε τόπο απρόθετα, όπως ζητεί η εκφώνηση. Ο απρόθετος τύπος Carthagine γίνεται δεκτός ισότιμα με τον εμπρόθετο, κατά τη λύση αναφοράς.

Δ2α αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης και σύμπτυξη σε μετοχή 7/7 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2

Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).

Μονάδες 7

Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)

Μονάδες 8

Μονάδες 15

Τι απάντησε

Η πρόταση «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset» είναι δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση.

Συντακτικά λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα poposcit.

Εισάγεται με τον χρονικό σύνδεσμο cum, και συγκεκριμένα με ιστορικό ή διηγηματικό cum.

Εκφέρεται με υποτακτική, γιατί ο ιστορικός cum εκφέρεται πάντοτε με υποτακτική και υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της δευτερεύουσας με την κύρια πρόταση. Συγκεκριμένα εκφέρεται με υποτακτική υπερσυντελίκου, cognovisset, επειδή δηλώνει πράξη προτερόχρονη σε σχέση με το ρήμα της κύριας πρότασης, poposcit, που βρίσκεται σε ιστορικό χρόνο.

Σύμπτυξη σε μετοχή:

cognitō viri sui consiliō de interficiendō Caesare

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. αναγνώριση του είδους της δευτερεύουσας πρότασης 1/1
  2. δήλωση της συντακτικής της λειτουργίας 1/1
  3. αναγνώριση του τρόπου εισαγωγής της 1/1
  4. αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς της, με αναφορά στην έγκλιση και στη σχέση της με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης 2/2
  5. σύμπτυξη της δευτερεύουσας πρότασης στην αντίστοιχη μετοχή 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Πλήρης απάντηση: χρονική πρόταση, επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο poposcit, ιστορικός/διηγηματικός cum, αιτιολόγηση της υποτακτικής υπερσυντελίκου με βάση τον ιστορικό χρόνο εξάρτησης και το προτερόχρονο. Η σύμπτυξη «cognitō viri sui consiliō de interficiendō Caesare» δίνει σωστά την αφαιρετική απόλυτη με τους προσδιορισμούς της· η σειρά των λέξεων και ο χαρακτηρισμός «νόθη» δεν βαρύνουν.

Δ2β δήλωση σκοπού με τρεις διαφορετικούς τρόπους 6/8 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2

Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).

Μονάδες 7

Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)

Μονάδες 8

Μονάδες 15

σωστό

Τι απάντησε

α) Με τελική πρόταση:

Brutus vēnit, ut eam obiurgāret.

β) Με σουπίνο:

Brutus eam obiurgātum vēnit.

γ) Με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου:

Brutus eam obiurgandī causā vēnit.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. δήλωση του σκοπού με τελική πρόταση: σωστός εισαγωγικός σύνδεσμος, διατήρηση του αντικειμένου και υποτακτική στον χρόνο που επιβάλλει η ακολουθία μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου 3/3
  2. δήλωση του σκοπού με σουπίνο, εξαρτημένο από το ρήμα κίνησης και με το αντικείμενό του 2/2
  3. δήλωση του σκοπού με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (causa/gratia), με τον χειρισμό του αντικειμένου eam που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη 1/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Η τελική πρόταση και το σουπίνο είναι σωστά: «ut eam obiurgāret» με υποτακτική παρατατικού μετά το ιστορικού χρόνου vēnit, και «obiurgātum» σε αιτιατική με το αντικείμενό του. Η εμπρόθετη γενική του γερουνδίου όμως δίνεται ως «eam obiurgandī causā», δηλαδή στον ανέλκτο τύπο: η λύση αναφοράς τον χαρακτηρίζει ενδιάμεσο στάδιο και επιβάλλει «Υποχρεωτική γερουνδιακή έλξη», με ζητούμενο τύπο «eius obiurgandae causa». Δεν έγινε καμία από τις δύο μεταβολές (eam → eius, obiurgandī → obiurgandae), ενώ το ίδιο το σκέλος ζητά «τον χειρισμό του αντικειμένου που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη». Πιστώνεται μόνο η επιλογή της σωστής δομής.