Πανελλαδικές 2026 → Λατινικά → Gemini 3.5 Flash
Gemini 3.5 Flash · Λατινικά
19,497,0 / 100
Έχασε μονάδες σε 2 από τα 10 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.
Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.
Υπόμνημα συμβολισμού
Υπόμνημα συμβολισμού
Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.
- Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε
στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML:
<br>σημαίνει αλλαγή γραμμής,<u>…</u>υπογράμμιση,<sup>…</sup>εκθέτη,<sub>…</sub>δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης. - Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΚΕΙΜΕΝΑ
ΚΕΙΜΕΝΑ
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.
……………………………………………………………………………………………………………
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.
……………………………………………………………………………………………………………
Θέμα Α
Α1 μετάφραση δύο αποσπασμάτων των λατινικών κειμένων 20/20 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».
Μονάδες 20
Τι απάντησε
Atilius Rēgulus … reliquerat pater Ο Ατίλιος Ρέγουλος, όταν συνέτριβε τους Καρχηδονίους στην Αφρική, έγραψε στη σύγκλητο ότι ο μισθωτός (εργάτης) του είχε φύγει και ότι το κτήμα του είχε εγκαταλειφθεί από εκείνον· η σύγκλητος αποφάσισε να ληφθεί φροντίδα γι' αυτό με δημόσια δαπάνη, επειδή ο Ρέγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα έλαβαν προίκα από το δημόσιο ταμείο, επειδή ο πατέρας τους δεν τους είχε αφήσει τίποτα.
Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του συζύγου της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα μαχαιράκι του κουρέα δήθεν για να κόψει τα νύχια της και, καθώς αυτό γλίστρησε τάχα τυχαία, αυτοτραυματίστηκε. Στη συνέχεια, ο Βρούτος, αφού καλέστηκε στο δωμάτιο από τις κραυγές των υπηρετριών, ήρθε για να την επιπλήξει, επειδή είχε σφετεριστεί το έργο του κουρέα.
Πώς βαθμολογήθηκε
- μετάφραση του «Atilius Rēgulus … ab eo desertum esse rus»: απόδοση της χρονικής πρότασης cum + υποτακτική, του κύριου ρήματος και των δύο ειδικών απαρεμφάτων που εξαρτώνται από το scripsit 4/4
- μετάφραση του «id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat»: απόδοση της απρόσωπης σύνταξης με το placuit και της αιτιολογικής πρότασης 3/3
- μετάφραση του «Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater»: απόδοση της κύριας πρότασης και της αιτιολογικής με τον υπερσυντέλικο 3/3
- μετάφραση του «Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: απόδοση της παράθεσης και της χρονικής πρότασης μαζί με τον εμπρόθετο του γερουνδιακού 3/3
- μετάφραση του «cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit»: απόδοση του σκοπού με causā + γερουνδιακό, της αφαιρετικής απόλυτης και της αυτοπαθούς σύνταξης 4/4
- μετάφραση του «Clamōre deinde ancillārum … quod tonsōris praeripuisset officium»: απόδοση της μετοχής vocātus, του σκοπού ad eam obiurgandam και της αιτιολογικής πρότασης με υποτακτική 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Πιστή απόδοση και των δύο αποσπασμάτων. Τηρούνται όλα τα σημεία που η ρουμπρίκα θεωρεί κρίσιμα: παθητική απόδοση των desertum esse, curāri, vocātus και διατήρηση του προτερόχρονου σε discessisse («είχε φύγει») και reliquerat («δεν τους είχε αφήσει»). Το «μαχαιράκι του κουρέα» αντί «μανικιουρίστα» και η παράλειψη της υποκειμενικής χροιάς («τάχα») στο quod praeripuisset είναι λεξιλογικές αστοχίες που δεν θίγουν κανένα από τα φαινόμενα που ελέγχουν τα σκέλη.
Θέμα Β
Β1 αντιστοίχιση προτάσεων γραμματολογίας με ορθές απαντήσεις 10/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο | α. Ησίοδος. β. Αρχίλοχος. γ. Όμηρος. |
| 2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι | α. Πλαύτος και Τερέντιος. β. Πλαύτος και Τίβουλλος. γ. Πλίνιος και Τερέντιος. |
| 3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον | α. Κικέρωνα. β. Οκταβιανό. γ. Μάρκο Αντώνιο. |
| 4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός | α. Σαλλούστιος Κρίσπος. β. Έννιος. γ. Ιούλιος Καίσαρ. |
| 5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο | α. Ίουλος. β. Ρωμύλος. γ. Αγχίσης. |
Μονάδες 10
Τι απάντησε
- γ (Όμηρος)
- α (Πλαύτος και Τερέντιος)
- β (Οκταβιανό)
- α (Σαλλούστιος Κρίσπος)
- β (Ρωμύλος)
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή επιλογή στην πρόταση 1 (πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 2 (οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 3 (έναρξη της pax Romana) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 4 (ιστορική μονογραφία) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 5 (ίδρυση της «αιώνιας πόλης» κατά τον Βεργίλιο) 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι πέντε επιλογές (γ, α, β, α, β) ταυτίζονται με τις δύο λύσεις αναφοράς. Καμία διπλή ή ασαφής απάντηση.
Β2 αντιστοίχιση λατινικών λέξεων με ετυμολογικά συγγενείς ελληνικές 10/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. dotem | α. αναφορά |
| 2. reliquerat | β. σειρήνα |
| 3. conferre | γ. νυχοκόπτης |
| 4. unguium | δ. επικριτικός |
| 5. secrēto | ε. προδοσία |
| στ. δόξα | |
| ζ. ελλιπής |
Μονάδες 10
Τι απάντησε
- dotem ε (προδοσία)
- reliquerat ζ (ελλιπής)
- conferre α (αναφορά)
- unguium γ (νυχοκόπτης)
- secrēto δ (επικριτικός)
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης dotem 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης reliquerat 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης conferre 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης unguium 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης secrēto 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Όλα τα ζεύγη (1-ε, 2-ζ, 3-α, 4-γ, 5-δ) συμφωνούν με τις λύσεις αναφοράς· καμία διπλή αντιστοίχιση.
Θέμα Γ
Γ1 γραμματική αναγνώριση και σχηματισμός τύπων ονομάτων 15/15 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
| senātum | : τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| rus | : την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| id | : τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό |
| dotem | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| illis | : την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό |
| Aequum | : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση |
| populum | : την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| viri | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| cultellum tonsorium | : την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| ancillārum | : τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| certissimum | : τον θετικό βαθμό του επιρρήματος |
| tale consilium | : την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό |
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- senātum: senātūs (ή senatus)
- rus: rura
- id: earum
- dotem: dotium
- illis: illa
- Aequum: comparative: aequius, superlative: aequissimum
- populum: popule
- viri: virōrum (ή virum)
- cultellum tonsorium: cultellō tonsōriō
- ancillārum: ancillae
- certissimum: certe (ή certo)
- tale consilium: talia consilia
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ζητούμενων πτωτικών τύπων των ουσιαστικών senātum, rus, dotem, populum, viri, ancillārum (1 μονάδα ανά τύπο) 6/6
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων των αντωνυμιών id και illis, στο γένος και τον αριθμό που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός των παραθετικών: οι δύο άλλοι βαθμοί του Aequum στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση (2 μονάδες) και ο θετικός βαθμός του επιρρήματος από το certissimum (1 μονάδα) 3/3
- μεταφορά των συνεκφορών cultellum tonsorium και tale consilium στη ζητούμενη πτώση/αριθμό, με διατήρηση της συμφωνίας επιθέτου - ουσιαστικού (1 μονάδα ανά λέξη) 4/4
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι 15 τύποι σωστοί και ταυτόσημοι με τις λύσεις αναφοράς (senātūs, rura, earum, dotium, illa, aequius/aequissimum, popule, virōrum, cultellō tonsōriō, ancillae, certe, talia consilia). Οι εναλλακτικές που προστίθενται σε παρένθεση (virum, certo) είναι επίσης μαρτυρημένες και δεν βλάπτουν.
Γ2α εντοπισμός μετοχών και σχηματισμός απαρεμφάτου ενεστώτα 4/6 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
Οι μετοχές του δεύτερου κειμένου και τα απαρέμφατα ενεστώτα στην ίδια φωνή είναι:
- interficiendo (γερούνδιο/γερουνδιακό): απαρέμφατο ενεστώτα παθητικής φωνής: interfici
- resecandōrum (γερουνδιακό): απαρέμφατο ενεστώτα παθητικής φωνής: resecāri (ή resecari)
- elapso (μετοχή παρακειμένου): απαρέμφατο ενεστώτα (της παθητικής/αποθετικής μορφής): elābi (ή elabi)
- vocātus (μετοχή παρακειμένου): απαρέμφατο ενεστώτα παθητικής φωνής: vocāri (ή vocari)
- molientem (μετοχή ενεστώτα): απαρέμφατο ενεστώτα (της παθητικής/αποθετικής μορφής): mōlīri (ή moliri)
Πώς βαθμολογήθηκε
- εντοπισμός και καταγραφή των τριών μετοχών του δεύτερου κειμένου (1 μονάδα ανά μετοχή) 1/3
- σχηματισμός του απαρεμφάτου ενεστώτα στην ίδια φωνή για καθεμία από τις μετοχές (1 μονάδα ανά απαρέμφατο) 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Εντόπισε και τις τρεις πραγματικές μετοχές (elapso, vocātus, molientem), αλλά παρέθεσε στον ίδιο κατάλογο και τα interficiendo, resecandōrum, τα οποία η ρουμπρίκα ρητά δεν λογίζει μετοχές· η υπερκάλυψη με δύο λανθασμένους τύπους μειώνει το σκέλος εντοπισμού στις μισές μονάδες. Τα τρία απαρέμφατα (elābi, vocāri, mōlīri) είναι σωστά και πιστώνονται πλήρως.
Γ2β σχηματισμός ζητούμενων ρηματικών τύπων 9/9 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- scripsit: scribendi
- discessisse: discedāmus (ή discedamus)
- aberat: absens
- accepērunt: acceptum
- conferre: confertō (ή conferto)
- exigeret: exēgimus (ή exegimus)
- interficiendo: interficiet
- vulnerāvit: vulnerābātis (ή vulnerabatis)
- vēnit: vēnissent (ή venissent)
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ονοματικών τύπων του ρήματος: γενική γερουνδίου από το scripsit, μετοχή ενεστώτα από το aberat, αιτιατική σουπίνου από το accepērunt (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της οριστικής από τα exigeret, interficiendo και vulnerāvit, στο πρόσωπο, τον αριθμό, τον χρόνο και τη φωνή που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της υποτακτικής από τα discessisse και vēnit (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός του β΄ ενικού της προστακτικής μέλλοντα από το conferre, στην ίδια φωνή 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι εννέα τύποι δίνονται ακριβώς στο ζητούμενο πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, έγκλιση και φωνή (scribendi, absens, acceptum, exēgimus, interficiet, vulnerābātis, discedāmus, vēnissent, confertō) και συμπίπτουν με αμφότερες τις λύσεις αναφοράς.
Θέμα Δ
Δ1α συντακτική αναγνώριση έξι όρων 11/12 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
- ab eo: είναι ποιητικό αίτιο στο απαρέμφατο desertum esse.
- curāri: είναι υποκείμενο (ειδικό απαρέμφατο) στο απρόσωπο ρήμα placuit.
- semper: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα exigeret.
- uxor: είναι παράθεση στο Porcia.
- temerarium: είναι επιθετικός προσδιορισμός στο factum.
- amōris: είναι γενική αντικειμενική στο indicium.
Πώς βαθμολογήθηκε
- συντακτικός χαρακτηρισμός του ab eo (1 μονάδα) και δήλωση του τύπου στον οποίο αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του curāri (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος από το οποίο εξαρτάται (1 μονάδα) 1/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του semper (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος που προσδιορίζει (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του uxor (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης στην οποία αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του temerarium (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης που προσδιορίζει (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του amōris (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης από την οποία εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Πέντε από τους έξι όρους αναγνωρίζονται πλήρως, με χαρακτηρισμό και προσδιοριζόμενο. Στο curāri χαρακτηρίζει το απαρέμφατο «ειδικό», ενώ πρόκειται για τελικό απαρέμφατο ως υποκείμενο του απρόσωπου placuit· χάνει τη μονάδα του χαρακτηρισμού, κρατά τη μονάδα της ορθής δήλωσης του placuit.
Δ1β αντικατάσταση προσδιορισμού τόπου με ονόματα πόλεων 3/3 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- Roma: Romae (στάση σε τόπο - locative/τοπική)
- Athenae: Athenis (στάση σε τόπο - αφαιρετική του τόπου χωρίς πρόθεση)
- Carthago: Carthagine ή Carthagini (στάση σε τόπο - αφαιρετική του τόπου χωρίς πρόθεση ή τοπική)
Πώς βαθμολογήθηκε
- αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Roma, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Athenae 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Carthago 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Romae, Athenis, Carthagine: και οι τρεις απρόθετοι τύποι στάσης σε τόπο συμφωνούν με τις λύσεις αναφοράς. Η επιπλέον αιτιολόγηση δεν ζητούνταν και δεν βαρύνει.
Δ2α αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης και σύμπτυξη σε μετοχή 7/7 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
Τι απάντησε
Αναγνώριση και αιτιολόγηση:
- Είδος πρότασης: Δευτερεύουσα χρονική πρόταση (ιστορικός ή διηγηματικός cum / cum historicum).
- Συντακτική λειτουργία: Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης (poposcit), εκφράζοντας το προτερόχρονο στο παρελθόν με μια εσωτερική λογική/αιτιολογική σχέση (αιτιολογική χροιά).
- Τρόπος εισαγωγής: Εισάγεται με τον ιστορικό/διηγηματικό σύνδεσμο cum.
- Τρόπος εκφοράς: Εκφέρεται με υποτακτική, όπως όλοι οι ιστορικοί cum, και συγκεκριμένα με υποτακτική υπερσυντελίκου (cognovisset), διότι εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (poposcit - ιστορικός παρακείμενος) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν.
Σύμπτυξη της πρότασης σε μετοχή: Επειδή το υποκείμενο της δευτερεύουσας πρότασης (Porcia) ταυτίζεται με το υποκείμενο της κύριας πρότασης, και το ρήμα cognovisset είναι ενεργητικής φωνής (δεν υπάρχει ενεργητική μετοχή παρακειμένου στη Λατινική), η σύμπτυξη γίνεται με τη χρήση νόθης αφαιρετικής απόλυτης με τη μετοχή παρακειμένου του ρήματος:
- viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito
Πώς βαθμολογήθηκε
- αναγνώριση του είδους της δευτερεύουσας πρότασης 1/1
- δήλωση της συντακτικής της λειτουργίας 1/1
- αναγνώριση του τρόπου εισαγωγής της 1/1
- αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς της, με αναφορά στην έγκλιση και στη σχέση της με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης 2/2
- σύμπτυξη της δευτερεύουσας πρότασης στην αντίστοιχη μετοχή 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Πλήρης αναγνώριση: χρονική πρόταση με ιστορικό/διηγηματικό cum, επιρρηματικός προσδιορισμός χρόνου στο poposcit, υποτακτική υπερσυντελίκου λόγω εξάρτησης από ιστορικό χρόνο και δήλωσης προτερόχρονου. Η σύμπτυξη «viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito» ταυτίζεται με τις δύο λύσεις αναφοράς.
Δ2β δήλωση σκοπού με τρεις διαφορετικούς τρόπους 8/8 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
Τι απάντησε
Ο προσδιορισμός του σκοπού μπορεί να δηλωθεί με τους εξής τρόπους:
α) Τελική πρόταση:
- Brutus vēnit ut eam obiurgaret (ή με αναφορική πρόταση σκοπού: Brutus vēnit qui eam obiurgaret)
β) Σουπίνο:
- Brutus eam obiurgātum vēnit (ή obiurgatum)
γ) Εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (ή γερουνδιακού):
- Με γερούνδιο: Brutus eam obiurgandi causā (ή gratiā) vēnit
- Με γερουνδιακό: Brutus eius obiurgandae causā (ή gratiā) vēnit
Πώς βαθμολογήθηκε
- δήλωση του σκοπού με τελική πρόταση: σωστός εισαγωγικός σύνδεσμος, διατήρηση του αντικειμένου και υποτακτική στον χρόνο που επιβάλλει η ακολουθία μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου 3/3
- δήλωση του σκοπού με σουπίνο, εξαρτημένο από το ρήμα κίνησης και με το αντικείμενό του 2/2
- δήλωση του σκοπού με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (causa/gratia), με τον χειρισμό του αντικειμένου eam που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
«ut eam obiurgaret» με υποτακτική παρατατικού (ορθή ακολουθία μετά το ιστορικό vēnit), «eam obiurgātum» σε αιτιατική σουπίνου με το αντικείμενό του, και στο γ΄ σκέλος δίνονται και ο ανέλκτος τύπος (eam obiurgandi causā) και ο τύπος με τη γερουνδιακή έλξη (eius obiurgandae causā), αμφότεροι δεκτοί κατά τη ρουμπρίκα, με το gratiā ισότιμα.