Πανελλαδικές 2026 → Λατινικά → Claude Opus 4.8
Claude Opus 4.8 · Λατινικά
18,291,0 / 100
Έχασε μονάδες σε 4 από τα 10 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.
Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.
Υπόμνημα συμβολισμού
Υπόμνημα συμβολισμού
Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.
- Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε
στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML:
<br>σημαίνει αλλαγή γραμμής,<u>…</u>υπογράμμιση,<sup>…</sup>εκθέτη,<sub>…</sub>δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης. - Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΚΕΙΜΕΝΑ
ΚΕΙΜΕΝΑ
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.
……………………………………………………………………………………………………………
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.
……………………………………………………………………………………………………………
Θέμα Α
Α1 μετάφραση δύο αποσπασμάτων των λατινικών κειμένων 18/20 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».
Μονάδες 20
εννοιολογικό
Τι απάντησε
«Atilius Rēgulus … reliquerat pater»:
Ο Ατίλιος Ρήγουλος, ενώ κατατρόπωνε τους Καρχηδονίους στην Αφρική, έγραψε στη Σύγκλητο ότι ο μισθωτός του (αγρότης) είχε φύγει και ότι το αγρόκτημα (χωράφι) είχε εγκαταλειφθεί από αυτόν· η Σύγκλητος αποφάσισε να καλλιεργηθεί αυτό με δημόσια δαπάνη, επειδή ο Ρήγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα πήραν την προίκα από το δημόσιο ταμείο, γιατί ο πατέρας δεν τους είχε αφήσει τίποτε.
«Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium»:
Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του άντρα της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα μαχαιράκι κουρέματος τάχα για να κόψει τα νύχια της και, καθώς αυτό σαν από τύχη γλίστρησε, τραυματίστηκε. Έπειτα ο Βρούτος, που κλήθηκε στην κρεβατοκάμαρα από τις κραυγές των υπηρετριών, ήρθε για να την επιπλήξει, γιατί τάχα είχε αρπάξει τη δουλειά του κουρέα.
Πώς βαθμολογήθηκε
- μετάφραση του «Atilius Rēgulus … ab eo desertum esse rus»: απόδοση της χρονικής πρότασης cum + υποτακτική, του κύριου ρήματος και των δύο ειδικών απαρεμφάτων που εξαρτώνται από το scripsit 4/4
- μετάφραση του «id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat»: απόδοση της απρόσωπης σύνταξης με το placuit και της αιτιολογικής πρότασης 3/3
- μετάφραση του «Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater»: απόδοση της κύριας πρότασης και της αιτιολογικής με τον υπερσυντέλικο 3/3
- μετάφραση του «Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: απόδοση της παράθεσης και της χρονικής πρότασης μαζί με τον εμπρόθετο του γερουνδιακού 3/3
- μετάφραση του «cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit»: απόδοση του σκοπού με causā + γερουνδιακό, της αφαιρετικής απόλυτης και της αυτοπαθούς σύνταξης 2/4
- μετάφραση του «Clamōre deinde ancillārum … quod tonsōris praeripuisset officium»: απόδοση της μετοχής vocātus, του σκοπού ad eam obiurgandam και της αιτιολογικής πρότασης με υποτακτική 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Πιστή μετάφραση με διατηρημένους τους παθητικούς τύπους (desertum esse, curāri, vocātus) και το προτερόχρονο (discessisse, reliquerat). Στο πέμπτο σκέλος όμως η αυτοπαθής σύνταξη se vulnerāvit αποδίδεται ως «τραυματίστηκε», δηλαδή ως παθητικό, και το cultellum tonsorium ως «μαχαιράκι κουρέματος» αντί για «μαχαιράκι/ξυράφι μανικιουρίστα»: μισές μονάδες στο σκέλος.
Θέμα Β
Β1 αντιστοίχιση προτάσεων γραμματολογίας με ορθές απαντήσεις 10/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο | α. Ησίοδος. β. Αρχίλοχος. γ. Όμηρος. |
| 2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι | α. Πλαύτος και Τερέντιος. β. Πλαύτος και Τίβουλλος. γ. Πλίνιος και Τερέντιος. |
| 3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον | α. Κικέρωνα. β. Οκταβιανό. γ. Μάρκο Αντώνιο. |
| 4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός | α. Σαλλούστιος Κρίσπος. β. Έννιος. γ. Ιούλιος Καίσαρ. |
| 5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο | α. Ίουλος. β. Ρωμύλος. γ. Αγχίσης. |
Μονάδες 10
Τι απάντησε
1 → γ 2 → α 3 → β 4 → α 5 → β
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή επιλογή στην πρόταση 1 (πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 2 (οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 3 (έναρξη της pax Romana) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 4 (ιστορική μονογραφία) 2/2
- σωστή επιλογή στην πρόταση 5 (ίδρυση της «αιώνιας πόλης» κατά τον Βεργίλιο) 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι πέντε επιλογές (γ, α, β, α, β) ταυτίζονται με τις λύσεις αναφοράς, χωρίς διπλές ή ασαφείς απαντήσεις.
Β2 αντιστοίχιση λατινικών λέξεων με ετυμολογικά συγγενείς ελληνικές 6/10 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. dotem | α. αναφορά |
| 2. reliquerat | β. σειρήνα |
| 3. conferre | γ. νυχοκόπτης |
| 4. unguium | δ. επικριτικός |
| 5. secrēto | ε. προδοσία |
| στ. δόξα | |
| ζ. ελλιπής |
Μονάδες 10
εννοιολογικό
Τι απάντησε
1 → στ (dotem → δόξα) 2 → ζ (reliquerat → ελλιπής) 3 → α (conferre → αναφορά) 4 → γ (unguium → νυχοκόπτης) 5 → ε (secrēto → προδοσία)
Πώς βαθμολογήθηκε
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης dotem 0/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης reliquerat 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης conferre 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης unguium 2/2
- σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης secrēto 0/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Σωστά τα reliquerat–ζ, conferre–α, unguium–γ. Λάθος το dotem→στ (δόξα) αντί για ε (προδοσία, από το δίδωμι) και συνακόλουθα το secrēto→ε αντί για δ (επικριτικός, από το κρίνω/cerno).
Θέμα Γ
Γ1 γραμματική αναγνώριση και σχηματισμός τύπων ονομάτων 15/15 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο
Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
| senātum | : τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| rus | : την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| id | : τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό |
| dotem | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| illis | : την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό |
| Aequum | : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση |
| populum | : την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| viri | : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| cultellum tonsorium | : την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό |
| ancillārum | : τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό |
| certissimum | : τον θετικό βαθμό του επιρρήματος |
| tale consilium | : την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό |
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- senātum: senātus
- rus: rura
- id: earum
- dotem: dotum
- illis: illa
- Aequum: aequius, aequissimum
- populum: popule
- viri: virorum
- cultellum tonsorium: cultello tonsorio
- ancillārum: ancillae
- certissimum: certe
- tale consilium: talia consilia
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ζητούμενων πτωτικών τύπων των ουσιαστικών senātum, rus, dotem, populum, viri, ancillārum (1 μονάδα ανά τύπο) 6/6
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων των αντωνυμιών id και illis, στο γένος και τον αριθμό που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός των παραθετικών: οι δύο άλλοι βαθμοί του Aequum στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση (2 μονάδες) και ο θετικός βαθμός του επιρρήματος από το certissimum (1 μονάδα) 3/3
- μεταφορά των συνεκφορών cultellum tonsorium και tale consilium στη ζητούμενη πτώση/αριθμό, με διατήρηση της συμφωνίας επιθέτου - ουσιαστικού (1 μονάδα ανά λέξη) 4/4
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι 15 τύποι ορθοί. Το dotum γίνεται δεκτό ως μαρτυρημένη γενική πληθυντικού δίπλα στο dotium της λύσης αναφοράς, σύμφωνα με τη ρουμπρίκα.
Γ2α εντοπισμός μετοχών και σχηματισμός απαρεμφάτου ενεστώτα 6/6 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
Τι απάντησε
Μετοχές του δεύτερου κειμένου:
- elapso (μετοχή παρακειμένου)
- vocātus (μετοχή παρακειμένου)
- molientem (μετοχή ενεστώτα)
Απαρέμφατα ενεστώτα, στην ίδια φωνή:
- elapso → elabi
- vocātus → vocari
- molientem → moliri
Πώς βαθμολογήθηκε
- εντοπισμός και καταγραφή των τριών μετοχών του δεύτερου κειμένου (1 μονάδα ανά μετοχή) 3/3
- σχηματισμός του απαρεμφάτου ενεστώτα στην ίδια φωνή για καθεμία από τις μετοχές (1 μονάδα ανά απαρέμφατο) 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Εντοπίζει ακριβώς τις τρεις μετοχές (elapso, vocātus, molientem), αποφεύγοντας τα γερουνδιακά, και δίνει σωστά τα elabi, vocari, moliri.
Γ2β σχηματισμός ζητούμενων ρηματικών τύπων 9/9 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).
Μονάδες 6
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
| scripsit | : τη γενική του γερουνδίου |
| discessisse | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή |
| aberat | : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος |
| accepērunt | : την αιτιατική στο σουπίνο |
| conferre | : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή |
| exigeret | : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή |
| interficiendo | : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή |
| vulnerāvit | : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή |
| vēnit | : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου |
Μονάδες 9
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- scripsit: scribendi
- discessisse: discedamus
- aberat: absens
- accepērunt: acceptum
- conferre: conferto
- exigeret: exēgimus
- interficiendo: interficiet
- vulnerāvit: vulnerabatis
- vēnit: venissent
Πώς βαθμολογήθηκε
- σχηματισμός των ονοματικών τύπων του ρήματος: γενική γερουνδίου από το scripsit, μετοχή ενεστώτα από το aberat, αιτιατική σουπίνου από το accepērunt (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της οριστικής από τα exigeret, interficiendo και vulnerāvit, στο πρόσωπο, τον αριθμό, τον χρόνο και τη φωνή που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
- σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της υποτακτικής από τα discessisse και vēnit (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
- σχηματισμός του β΄ ενικού της προστακτικής μέλλοντα από το conferre, στην ίδια φωνή 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Και οι εννέα τύποι συμπίπτουν με τις λύσεις αναφοράς, στο σωστό πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, έγκλιση και φωνή.
Θέμα Δ
Δ1α συντακτική αναγνώριση έξι όρων 10/12 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
εννοιολογικό
Τι απάντησε
- ab eo: είναι ποιητικό αίτιο (εμπρόθετος προσδιορισμός) στο απαρέμφατο desertum esse.
- curāri: είναι υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα placuit (τελικό απαρέμφατο).
- semper: είναι επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα exigeret.
- uxor: είναι παράθεση στο Porcia.
- temerarium: είναι κατηγορούμενο στο υποκείμενο factum meum (μέσω του hoc/est).
- amōris: είναι γενική αντικειμενική (κτητική/επεξηγηματική) στο indicium.
Πώς βαθμολογήθηκε
- συντακτικός χαρακτηρισμός του ab eo (1 μονάδα) και δήλωση του τύπου στον οποίο αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του curāri (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος από το οποίο εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του semper (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος που προσδιορίζει (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του uxor (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης στην οποία αναφέρεται (1 μονάδα) 2/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του temerarium (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης που προσδιορίζει (1 μονάδα) 1/2
- συντακτικός χαρακτηρισμός του amōris (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης από την οποία εξαρτάται (1 μονάδα) 1/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Ορθά τα ab eo, curāri, semper, uxor. Το temerarium χαρακτηρίζεται «κατηγορούμενο» αντί για ομοιόπτωτο επιθετικό προσδιορισμό, αλλά δηλώνεται σωστά το factum meum (1 μονάδα). Στο amōris δίνει σωρευτικά τρεις εναλλακτικούς χαρακτηρισμούς («αντικειμενική (κτητική/επεξηγηματική)»), ασαφής απάντηση - πιστώνεται μόνο η αναφορά στο indicium.
Δ1β αντικατάσταση προσδιορισμού τόπου με ονόματα πόλεων 3/3 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
| ab eo: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| curāri: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| semper: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| uxor: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| temerarium: | είναι ……………………. στο ……………………. |
| amōris: | είναι ……………………. στο ……………………. |
Μονάδες 12
Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.
Μονάδες 3
Μονάδες 15
Τι απάντησε
- Roma → Romae (cum Romae funderet)
- Athenae → Athenis (cum Athenis funderet)
- Carthago → Carthagine (cum Carthagine funderet)
Πώς βαθμολογήθηκε
- αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Roma, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Athenae 1/1
- αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Carthago 1/1
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Romae, Athenis, Carthagine, όπως και οι δύο λύσεις αναφοράς. Ο απρόθετος τύπος Carthagine λαμβάνει την πλήρη μονάδα κατά τη ρουμπρίκα.
Δ2α αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης και σύμπτυξη σε μετοχή 6/7 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
ελλιπής τεκμηρίωση
Τι απάντησε
Η δευτερεύουσα πρόταση «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset» είναι δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση.
Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης (poposcit).
Εισάγεται με τον ιστορικό/διηγηματικό σύνδεσμο cum.
Εκφέρεται με υποτακτική (cognovisset, υπερσυντέλικος), γιατί ο ιστορικός cum υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσα στη δευτερεύουσα και στην κύρια πρόταση και δημιουργεί μια σχέση αιτιώδη· ο συγγραφέας εκφράζει την εσωτερική λογική σύνδεση των γεγονότων. Ο χρόνος υπερσυντέλικος δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν.
Σύμπτυξη σε μετοχή: viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito (ιδιάζουσα/νόθη αφαιρετική απόλυτη, χρονική μετοχή).
Πώς βαθμολογήθηκε
- αναγνώριση του είδους της δευτερεύουσας πρότασης 1/1
- δήλωση της συντακτικής της λειτουργίας 1/1
- αναγνώριση του τρόπου εισαγωγής της 1/1
- αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς της, με αναφορά στην έγκλιση και στη σχέση της με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης 1/2
- σύμπτυξη της δευτερεύουσας πρότασης στην αντίστοιχη μετοχή 2/2
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
Σωστά το είδος, η λειτουργία, η εισαγωγή με ιστορικό/διηγηματικό cum και η σύμπτυξη (viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito). Στην αιτιολόγηση της εκφοράς αναφέρει υποτακτική υπερσυντελίκου και προτερόχρονο στο παρελθόν, αλλά δεν επικαλείται ρητά την ακολουθία των χρόνων, δηλαδή την εξάρτηση από ρήμα ιστορικού χρόνου (poposcit): μισές μονάδες.
Δ2β δήλωση σκοπού με τρεις διαφορετικούς τρόπους 8/8 μονάδες
Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2
Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).
Μονάδες 7
Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)
Μονάδες 8
Μονάδες 15
Τι απάντησε
α) Τελική πρόταση: Brutus vēnit ut eam obiurgaret.
β) Σουπίνο: Brutus vēnit eam obiurgatum.
γ) Εμπρόθετη γενική του γερουνδίου: Brutus vēnit eius obiurgandae causā (ή: ad eam obiurgandam — αλλά ως γερούνδιο με γενική: eam obiurgandi causā).
Ορθότερα, με έλξη του γερουνδίου (γερουνδιακή): Brutus eius obiurgandae causā (gratiā) vēnit.
Πώς βαθμολογήθηκε
- δήλωση του σκοπού με τελική πρόταση: σωστός εισαγωγικός σύνδεσμος, διατήρηση του αντικειμένου και υποτακτική στον χρόνο που επιβάλλει η ακολουθία μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου 3/3
- δήλωση του σκοπού με σουπίνο, εξαρτημένο από το ρήμα κίνησης και με το αντικείμενό του 2/2
- δήλωση του σκοπού με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (causa/gratia), με τον χειρισμό του αντικειμένου eam που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη 3/3
Αιτιολόγηση βαθμολογητή
ut eam obiurgaret (υποτακτική παρατατικού, σωστή ακολουθία), eam obiurgatum (αιτιατική σουπίνου με το αντικείμενο) και, στο γ΄, τόσο ο ανέλκτος τύπος eam obiurgandi causā όσο και ο ελκόμενος eius obiurgandae causā (gratiā): και οι δύο δεκτοί κατά τη ρουμπρίκα. Η παρεμβαλλόμενη μνεία του ad eam obiurgandam δεν ακυρώνει την τελική, καθαρά διατυπωμένη απάντηση.