panellele.gr

Πανελλαδικές 2026ΛατινικάClaude Haiku 4.5

Claude Haiku 4.5 · Λατινικά

Anthropic · κυκλοφορία Οκτώβριος 2025 · εξέταση 5 Ιουνίου 2026 · 10 υποερωτήματα

15,477,0 / 100

Έχασε μονάδες σε 8 από τα 10 υποερωτήματα. Αυτά είναι ήδη ανοιχτά παρακάτω· κάθε άλλη γραμμή ανοίγει με κλικ στην απάντηση και στα σκέλη της.

Το υλικό που συνόδευε ολόκληρο το φύλλο — κοινό για κάθε υποερώτημα, γι' αυτό στέκει εδώ μία φορά αντί να επαναλαμβάνεται παρακάτω.

Υπόμνημα συμβολισμού

Υπόμνημα συμβολισμού

Πριν από τα θέματα, πώς διαβάζονται τα σύμβολα αυτού του φύλλου. Δεν περιέχει καμία πληροφορία για τη λύση.

  • Το κείμενο είναι μεταγραφή του έντυπου φύλλου θεμάτων. Όπου το πρωτότυπο είχε στοίχιση, πλαίσια ή έμφαση, εδώ υπάρχει markdown ή HTML: <br> σημαίνει αλλαγή γραμμής, <u>…</u> υπογράμμιση, <sup>…</sup> εκθέτη, <sub>…</sub> δείκτη. Είναι μορφοποίηση, δεν είναι μέρος της εκφώνησης.
  • Οι δείκτες γράφονται άλλοτε με Unicode (Ε₁), άλλοτε με HTML (ΜΑ), άλλοτε με κάτω παύλα (V_ισ.). Και οι τρεις μορφές σημαίνουν το ίδιο πράγμα: δείκτης.
Η κεφαλίδα του φύλλου

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΑ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

……………………………………………………………………………………………………………

Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

……………………………………………………………………………………………………………

Θέμα Α

Α1 μετάφραση δύο αποσπασμάτων των λατινικών κειμένων 19/20 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».

Μονάδες 20

υπολογιστικό

Τι απάντησε

Πρώτο απόσπασμα: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater»

Ο Ατίλιος Ρέγουλος, ενώ κατέτρεπε τους Καρχηδόνιους στην Αφρική, έγραψε στη Γερουσία ότι ο μισθωτός του είχε φύγει και ότι ήταν εγκαταλελειμμένο από αυτόν το χωράφι· η Γερουσία αποφάσισε ότι αυτό θα φροντιζόταν δημοσίως, επειδή ο Ρέγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα έλαβαν προίκα από το δημόσιο ταμείο, επειδή ο πατέρας τους δεν τους είχε αφήσει τίποτα.

Δεύτερο απόσπασμα: «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium»

Η Πορκία, σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του συζύγου της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα ξυράφι του κουρέα σαν να ήθελε να κόψει τα νύχια της και, σαν να του ξέφυγε τυχαία, τραυμάτισε τον εαυτό της. Ο Βρούτος, που κλήθηκε στο δωμάτιό της από τις κραυγές των δούλων, ήρθε για να την επιπλήξει, επειδή είχε προλάβει το έργο του κουρέα.


Πώς βαθμολογήθηκε

  1. μετάφραση του «Atilius Rēgulus … ab eo desertum esse rus»: απόδοση της χρονικής πρότασης cum + υποτακτική, του κύριου ρήματος και των δύο ειδικών απαρεμφάτων που εξαρτώνται από το scripsit 4/4
  2. μετάφραση του «id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat»: απόδοση της απρόσωπης σύνταξης με το placuit και της αιτιολογικής πρότασης 3/3
  3. μετάφραση του «Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater»: απόδοση της κύριας πρότασης και της αιτιολογικής με τον υπερσυντέλικο 3/3
  4. μετάφραση του «Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: απόδοση της παράθεσης και της χρονικής πρότασης μαζί με τον εμπρόθετο του γερουνδιακού 3/3
  5. μετάφραση του «cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit»: απόδοση του σκοπού με causā + γερουνδιακό, της αφαιρετικής απόλυτης και της αυτοπαθούς σύνταξης 3/4
  6. μετάφραση του «Clamōre deinde ancillārum … quod tonsōris praeripuisset officium»: απόδοση της μετοχής vocātus, του σκοπού ad eam obiurgandam και της αιτιολογικής πρότασης με υποτακτική 3/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Το λάθος γένους («του ξέφυγε» αντί «της γλίστρησε») υπάρχει, αλλά ο σκοπός (causā + γερουνδιακό) και η αυτοπάθεια αποδίδονται πλήρως.

Θέμα Β

Β1 αντιστοίχιση προτάσεων γραμματολογίας με ορθές απαντήσεις 10/10 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.

Στήλη Α Στήλη Β
1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο α. Ησίοδος.
β. Αρχίλοχος.
γ. Όμηρος.
2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι α. Πλαύτος και Τερέντιος.
β. Πλαύτος και Τίβουλλος.
γ. Πλίνιος και Τερέντιος.
3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον α. Κικέρωνα.
β. Οκταβιανό.
γ. Μάρκο Αντώνιο.
4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός α. Σαλλούστιος Κρίσπος.
β. Έννιος.
γ. Ιούλιος Καίσαρ.
5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο α. Ίουλος.
β. Ρωμύλος.
γ. Αγχίσης.

Μονάδες 10

Τι απάντησε

Ερώτηση Απάντηση
1 γ
2 α
3 β
4 α
5 β

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σωστή επιλογή στην πρόταση 1 (πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου) 2/2
  2. σωστή επιλογή στην πρόταση 2 (οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι) 2/2
  3. σωστή επιλογή στην πρόταση 3 (έναρξη της pax Romana) 2/2
  4. σωστή επιλογή στην πρόταση 4 (ιστορική μονογραφία) 2/2
  5. σωστή επιλογή στην πρόταση 5 (ίδρυση της «αιώνιας πόλης» κατά τον Βεργίλιο) 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Και οι πέντε επιλογές (γ, α, β, α, β) ταυτίζονται με τις δύο λύσεις αναφοράς.

Β2 αντιστοίχιση λατινικών λέξεων με ετυμολογικά συγγενείς ελληνικές 8/10 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).

Στήλη Α Στήλη Β
1. dotem α. αναφορά
2. reliquerat β. σειρήνα
3. conferre γ. νυχοκόπτης
4. unguium δ. επικριτικός
5. secrēto ε. προδοσία
στ. δόξα
ζ. ελλιπής

Μονάδες 10

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Λατινική λέξη Ελληνική λέξη
1. dotem στ. δόξα
2. reliquerat ζ. ελλιπής
3. conferre α. αναφορά
4. unguium γ. νυχοκόπτης
5. secrēto δ. επικριτικός

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης dotem 0/2
  2. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης reliquerat 2/2
  3. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης conferre 2/2
  4. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης unguium 2/2
  5. σωστή ετυμολογική αντιστοίχιση της λέξης secrēto 2/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Το dotem αντιστοιχίστηκε στο «δόξα» (στ) αντί για το «προδοσία» (ε): η ρίζα του dos, dotis είναι το δίδωμι (προ-δίδωμι), όχι το δοκέω. Οι υπόλοιπες τέσσερις αντιστοιχίσεις σωστές.

Θέμα Γ

Γ1 γραμματική αναγνώριση και σχηματισμός τύπων ονομάτων 14/15 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο

Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:

senātum : τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό
rus : την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό
id : τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό
dotem : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
illis : την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό
Aequum : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση
populum : την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό
viri : τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
cultellum tonsorium : την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό
ancillārum : τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό
certissimum : τον θετικό βαθμό του επιρρήματος
tale consilium : την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό

Μονάδες 15

υπολογιστικό

Τι απάντησε

Λέξη/Συνεκφορά Ζητούμενος τύπος
senātum senātūs (γενική ενικού)
rus rūra (αιτιατική πληθυντικού)
id eārum (γενική πληθυντικού, θηλυκό)
dotem dotium (γενική πληθυντικού)
illis illa (ονομαστική πληθυντικού, ουδέτερο)
Aequum aequius, aequissimum (συγκριτικός και υπερθετικός)
populum popule (κλητική ενικού)
viri virōrum (γενική πληθυντικού)
cultellum tonsorium cultellō tonsōriō (αφαιρετική ενικού)
ancillārum ancillis (δοτική πληθυντικού)
certissimum certē (θετικός βαθμός επιρρήματος)
tale consilium talia consilia (ονομαστική πληθυντικού)

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σχηματισμός των ζητούμενων πτωτικών τύπων των ουσιαστικών senātum, rus, dotem, populum, viri, ancillārum (1 μονάδα ανά τύπο) 5/6
  2. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων των αντωνυμιών id και illis, στο γένος και τον αριθμό που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
  3. σχηματισμός των παραθετικών: οι δύο άλλοι βαθμοί του Aequum στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση (2 μονάδες) και ο θετικός βαθμός του επιρρήματος από το certissimum (1 μονάδα) 3/3
  4. μεταφορά των συνεκφορών cultellum tonsorium και tale consilium στη ζητούμενη πτώση/αριθμό, με διατήρηση της συμφωνίας επιθέτου - ουσιαστικού (1 μονάδα ανά λέξη) 4/4

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Λάθος μόνο στο ancillārum: δόθηκε ancillis (δοτική πληθυντικού) ενώ ζητείται ο άλλος αριθμός, δηλαδή δοτική ενικού ancillae. Όλοι οι άλλοι 14 τύποι σωστοί (senātūs, rūra, eārum, dotium, illa, aequius/aequissimum, popule, virōrum, cultellō tonsōriō, certē, talia consilia). Το σκέλος βαθμολογείται ανά τύπο (5/6), όπως ορίζει ρητά η ίδια η ρουμπρίκα με το «1 μονάδα ανά τύπο».

Γ2α εντοπισμός μετοχών και σχηματισμός απαρεμφάτου ενεστώτα 2/6 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Μονάδες 6

Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

scripsit : τη γενική του γερουνδίου
discessisse : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή
aberat : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος
accepērunt : την αιτιατική στο σουπίνο
conferre : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή
exigeret : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή
interficiendo : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή
vulnerāvit : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή
vēnit : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Μονάδες 9

Μονάδες 15

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Μετοχές του δεύτερου κειμένου:

  1. cognovisset — δεν είναι μετοχή, είναι ρηματικός τύπος (υποτακτική παρακειμένου)
  2. molientem — μετοχή (ενεστώτα, ενεργητική φωνή, αιτιατική ενικού, αρσενικό)
  3. vulnerāvit — δεν είναι μετοχή, είναι ρηματικός τύπος (οριστική παρακειμένου)

Οι πραγματικές μετοχές του δεύτερου κειμένου είναι:

  1. molientem — Απαρέμφατο ενεστώτα: molīrī

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. εντοπισμός και καταγραφή των τριών μετοχών του δεύτερου κειμένου (1 μονάδα ανά μετοχή) 1/3
  2. σχηματισμός του απαρεμφάτου ενεστώτα στην ίδια φωνή για καθεμία από τις μετοχές (1 μονάδα ανά απαρέμφατο) 1/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Εντόπισε μόνο το molientem (και σωστά το απαρέμφατο molīrī). Παρέλειψε τις μετοχές elapso και vocātus, ενώ ασχολήθηκε με τύπους που δεν είναι μετοχές (cognovisset, vulnerāvit). Δεν υπάρχουν άλλα ορθά σχηματισμένα απαρέμφατα για να πιστωθούν κατά την πρόνοια της ρουμπρίκας.

Γ2β σχηματισμός ζητούμενων ρηματικών τύπων 7/9 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Γ2

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Μονάδες 6

Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

scripsit : τη γενική του γερουνδίου
discessisse : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή
aberat : τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος
accepērunt : την αιτιατική στο σουπίνο
conferre : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή
exigeret : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή
interficiendo : το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή
vulnerāvit : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή
vēnit : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Μονάδες 9

Μονάδες 15

υπολογιστικό

Τι απάντησε

Ρηματικός τύπος Ζητούμενος τύπος
scripsit scribendī (γενική γερουνδίου)
discessisse discedāmus (α΄ πληθυντικό υποτακτικής ενεστώτα)
aberat aberāns (μετοχή ενεστώτα, ονομαστική ενικού, αρσενικό)
accepērunt acceptum (αιτιατική σουπίνου)
conferre conferre (β΄ ενικό προστακτικής μέλλοντα)
exigeret exēgimus (α΄ πληθυντικό οριστικής παρακειμένου)
interficiendo interficiet (γ΄ ενικό οριστικής μέλλοντα, ενεργητική)
vulnerāvit vulnerābātis (β΄ πληθυντικό οριστικής παρατατικού)
vēnit venissent (γ΄ πληθυντικό υποτακτικής υπερσυντελίκου)

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. σχηματισμός των ονοματικών τύπων του ρήματος: γενική γερουνδίου από το scripsit, μετοχή ενεστώτα από το aberat, αιτιατική σουπίνου από το accepērunt (1 μονάδα ανά τύπο) 2/3
  2. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της οριστικής από τα exigeret, interficiendo και vulnerāvit, στο πρόσωπο, τον αριθμό, τον χρόνο και τη φωνή που ορίζει η εκφώνηση (1 μονάδα ανά τύπο) 3/3
  3. σχηματισμός των ζητούμενων τύπων της υποτακτικής από τα discessisse και vēnit (1 μονάδα ανά τύπο) 2/2
  4. σχηματισμός του β΄ ενικού της προστακτικής μέλλοντα από το conferre, στην ίδια φωνή 0/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Δύο λάθη: «aberāns» αντί absens (ανύπαρκτος τύπος - το absum σχηματίζει absens) και «conferre», δηλαδή επανάληψη του δοθέντος απαρεμφάτου αντί για την προστακτική μέλλοντα conferto. Οι υπόλοιποι επτά τύποι (scribendī, acceptum, exēgimus, interficiet, vulnerābātis, discedāmus, venissent) συμπίπτουν με τις λύσεις αναφοράς. Η βαθμολόγηση ανά τύπο επιβάλλεται από το «1 μονάδα ανά τύπο» της ρουμπρίκας.

Θέμα Δ

Δ1α συντακτική αναγνώριση έξι όρων 7/12 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:

ab eo: είναι ……………………. στο …………………….
curāri: είναι ……………………. στο …………………….
semper: είναι ……………………. στο …………………….
uxor: είναι ……………………. στο …………………….
temerarium: είναι ……………………. στο …………………….
amōris: είναι ……………………. στο …………………….

Μονάδες 12

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Μονάδες 3

Μονάδες 15

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Όρος Συντακτική ανάλυση
ab eo είναι αφαιρετικός προσδιορισμός αιτίας στο «desertum esse»
curāri είναι απαρέμφατο στο «placuit» (υποκείμενο της απρόσωπης δομής)
semper είναι επιρρήμα στο «exigeret»
uxor είναι κατηγορούμενο στο «Porcia»
temerarium είναι κατηγορούμενο στο «factum»
amōris είναι γενική κτητική στο «indicium»

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. συντακτικός χαρακτηρισμός του ab eo (1 μονάδα) και δήλωση του τύπου στον οποίο αναφέρεται (1 μονάδα) 1/2
  2. συντακτικός χαρακτηρισμός του curāri (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος από το οποίο εξαρτάται (1 μονάδα) 2/2
  3. συντακτικός χαρακτηρισμός του semper (1 μονάδα) και δήλωση του ρήματος που προσδιορίζει (1 μονάδα) 1/2
  4. συντακτικός χαρακτηρισμός του uxor (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης στην οποία αναφέρεται (1 μονάδα) 1/2
  5. συντακτικός χαρακτηρισμός του temerarium (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης που προσδιορίζει (1 μονάδα) 1/2
  6. συντακτικός χαρακτηρισμός του amōris (1 μονάδα) και δήλωση της λέξης από την οποία εξαρτάται (1 μονάδα) 1/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σε πέντε από τους έξι όρους ο προσδιοριζόμενος τύπος δηλώνεται σωστά, αλλά ο χαρακτηρισμός αστοχεί: ab eo «προσδιορισμός αιτίας» αντί ποιητικού αιτίου, uxor «κατηγορούμενο» αντί παράθεσης (δεν υπάρχει συνδετικό ρήμα), temerarium «κατηγορούμενο» αντί επιθετικού προσδιορισμού (κατηγορούμενο είναι το factum), amōris «γενική κτητική» αντί αντικειμενικής. Στο semper δόθηκε ο μορφολογικός χαρακτηρισμός «επιρρήμα», χωρίς τη δήλωση της επιρρηματικής σχέσης (χρόνου). Πλήρες μόνο το curāri (υποκείμενο στο απρόσωπο placuit).

Δ1β αντικατάσταση προσδιορισμού τόπου με ονόματα πόλεων 3/3 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ1

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:

ab eo: είναι ……………………. στο …………………….
curāri: είναι ……………………. στο …………………….
semper: είναι ……………………. στο …………………….
uxor: είναι ……………………. στο …………………….
temerarium: είναι ……………………. στο …………………….
amōris: είναι ……………………. στο …………………….

Μονάδες 12

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Μονάδες 3

Μονάδες 15

Τι απάντησε

Αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου:

  • Για Roma: Romae (σταθερή κατάσταση στη θέση)
  • Για Athenae: Athēnis (σταθερή κατάσταση στη θέση)
  • Για Carthago: Carthagine (σταθερή κατάσταση στη θέση)

Παράδειγμα: «cum Poenos Carthagine funderet» ή «cum Poenos Romae funderet»


Πώς βαθμολογήθηκε

  1. αντικατάσταση του προσδιορισμού του τόπου με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Roma, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση 1/1
  2. αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Athenae 1/1
  3. αντικατάσταση με τον κατάλληλο τύπο της λέξης Carthago 1/1

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Romae, Athēnis, Carthagine - και οι τρεις τύποι ταυτίζονται με τις λύσεις αναφοράς. Η αιτιολόγηση δεν ζητείται από την εκφώνηση, οπότε η αδόκιμη διατύπωση «σταθερή κατάσταση στη θέση» δεν κοστίζει.

Δ2α αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης και σύμπτυξη σε μετοχή 3/7 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2

Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).

Μονάδες 7

Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)

Μονάδες 8

Μονάδες 15

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Ανάλυση της δευτερεύουσας πρότασης «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»:

  • Είδος δευτερεύουσας πρότασης: Χρονική πρόταση (εισάγεται με το σύνδεσμο cum με χρονική σημασία)

  • Συντακτική λειτουργία: Προσδιορισμός του χρόνου της κύριας πρότασης

  • Τρόπος εισαγωγής: Με τον σύνδεσμο cum (χρονικό)

  • Αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς: Η πρόταση εκφέρεται με υποτακτική (cognovisset) επειδή ο σύνδεσμος cum με χρονική σημασία απαιτεί υποτακτική όταν δηλώνει ταυτοχρονισμό ή προτέρημα σε σχέση με την κύρια πρόταση.

  • Σύμπτυξη σε μετοχή: cognōscēns ή cognita (μετοχή παρακειμένου, ονομαστική ενικού, θηλυκό)


Πώς βαθμολογήθηκε

  1. αναγνώριση του είδους της δευτερεύουσας πρότασης 1/1
  2. δήλωση της συντακτικής της λειτουργίας 1/1
  3. αναγνώριση του τρόπου εισαγωγής της 0/1
  4. αιτιολόγηση του τρόπου εκφοράς της, με αναφορά στην έγκλιση και στη σχέση της με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης 1/2
  5. σύμπτυξη της δευτερεύουσας πρότασης στην αντίστοιχη μετοχή 0/2

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Σωστά το είδος (χρονική) και η λειτουργία (επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου). Ο σύνδεσμος όμως χαρακτηρίζεται «χρονικός cum», ενώ η ρουμπρίκα δέχεται μόνο τον ιστορικό/διηγηματικό - ο καθαρά χρονικός cum εκφέρεται με οριστική. Στην αιτιολόγηση αναγνωρίζει την υποτακτική, αλλά την τεκμηριώνει εσφαλμένα και παραλείπει την ακολουθία των χρόνων (εξάρτηση από ιστορικό χρόνο poposcit, υπερσυντέλικος = προτερόχρονο στο παρελθόν). Η σύμπτυξη είναι λανθασμένη: δίνει συνημμένη μετοχή σε ονομαστική (cognōscēns / cognita) αντί για την αφαιρετική απόλυτη «viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito».

Δ2β δήλωση σκοπού με τρεις διαφορετικούς τρόπους 4/8 μονάδες

Τι ζητούσε το φύλλο · ολόκληρο το Δ2

Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2).

Μονάδες 7

Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: α) τελική πρόταση (μονάδες 3) β) σουπίνο (μονάδες 2) γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)

Μονάδες 8

Μονάδες 15

εννοιολογικό

Τι απάντησε

Δήλωση του προσδιορισμού του σκοπού:

α) Τελική πρόταση:

Brutus ad eam obiurgandam vēnit, ut eam obiurgāret ή quō eam obiurgāret.

β) Σουπίνο:

Brutus ad eam obiurgātum vēnit.

γ) Εμπρόθετη γενική του γερουνδίου:

Brutus ad eam obiurgandae causā vēnit. ή Brutus ad obiurgandum eam vēnit.

Πώς βαθμολογήθηκε

  1. δήλωση του σκοπού με τελική πρόταση: σωστός εισαγωγικός σύνδεσμος, διατήρηση του αντικειμένου και υποτακτική στον χρόνο που επιβάλλει η ακολουθία μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου 2/3
  2. δήλωση του σκοπού με σουπίνο, εξαρτημένο από το ρήμα κίνησης και με το αντικείμενό του 1/2
  3. δήλωση του σκοπού με εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (causa/gratia), με τον χειρισμό του αντικειμένου eam που απαιτεί η γερουνδιακή έλξη 1/3

Αιτιολόγηση βαθμολογητή

Το «obiurgandae causā» είναι ο σωστός πυρήνας της λύσης αναφοράς· χάνει για το «ad» και το «eam», όχι για ολόκληρη τη σύνταξη.